floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
Plantago lanceolata
 
Kocatepe / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Mustafa Gökmen
Plantago lanceolataPlantago lanceolataPlantago lanceolataPlantago lanceolataPlantago lanceolata
Gözlem bildir
Dar Yapraklı Sinirli Ot
Plantaginaceae / Plantago / Plantago lanceolata
Damarlıca (Plantago lanceolata) Sinirotugiller (Plantaginaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 3050 m yükseklikler arasında; deniz veya su kenarları, kumluk alanlarda, çayırlıklarda, batak/sulak topraklarda, makilikler, su kenarları, ağaçlıklar, yol kenarları ve döküntü alanlarda gelişim gösterirler.

Türkiye genelinde Damarlıca olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde beş damar otu, bağa yaprağı veya ateş yaprağı olarak bilinir. Bilimsel olarak Plantago lanceolata L. şeklinde tanımlanır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.
Morfoloji
7-90 cm boylanabilen, çok yıllık, otsu bir türdür. Gövde genellikle tabandan çok sayıda yapraklıdır. Yapraklar 7-42 x 0.4-5 cm, mızraksı veya yumurtamsı, tam kenarlı veya düzensiz dişli, 3-5 damarlı, tüysüz, cılız tüylü veya ülgerli, sapsız veya yaprak ayasının 1/3-1 katı kadar uzundur. Çiçeklenme Nisan-Ekim aylarında; çiçek kurulu sapı 7-85 cm, 5 yarıklı, basık tüylü; çiçek durumu başak, 0.5-5.5 cm, silindirik, konik veya küremsi, çok yoğun; brakte ucu kısa kuyruksu çıkıntılı veya keskin uçlu, ± içbükey, tüysüz veya tüylü; çanak yapraklar 2.5-3.5 mm, genişçe daire şeklinde yumurtamsı veya bitişik, tepesi kesik, kahverengi, tüysüz; taç tüpü 3-3.5 mm, kıvrım kıvrım, içbükey, asimetrik, loblar 1.5-2.5 mm, yumurtamsı veya mızraksı, keskin uçlu veya sivri uçlu, damarlar fark edilmesi zor, kahverengimsi; başçık sarı renktedir. Meyve kapsül, konik; tohumlar 2.5 mm , kayığımsı, parlak, pas rengi veya kahverengidir.


Gözlemler
Kocatepe / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen
Yayladere / Bingöl
Mayıs 2015 ©Serdar Ölez
Çamlıdere / Ankara
Mayıs 2017 ©Serdar Ölez
Diğer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan Plantago türleri: P.afra, P.albicans, P.anatolica, P.argentea, P.asiatica, P.atrata, P.bellardii, P.coronopus, P.crassifolia, P.cretica, P.euphratica, P.gentianoides, P.holosteum, P.lagopus, P.lanceolata, P.loeflingii, P.major, P.maritima, P.media, P.scabra, P.sempervirens, P.squarrosa, P.uliginosa, P.weldenii




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)