floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
Lepidium ruderale
 
Nallıhan / Ankara - Haziran 2018 © Serdar Ölez
Lepidium ruderaleLepidium ruderale
Gözlem bildir
Tuzık
Brassicaceae / Lepidium / Lepidium ruderale
Tuzık (Lepidium ruderale) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi - 1500 m yükseltiler arasında; yol kenarları ve döküntü alanlarda gelişim gösterirler.

Türkiye genelinde Tuzık olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde yabani tere olarak bilinir. Bilimsel olarak Lepidium ruderale L. şeklinde tanımlanır. Lepidium cins adı tohum Yunancada `küçük kabuk/pul´ anlamına gelen lepidion kelimesinden türetilmiştir; tohum kabuklarının düzleşmiş şekline atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.
Morfoloji

10-35(-55) cm boylu, kötü kokulu, düz ve yuvarlak kabarcıklı tüylü, tek yıllık veya iki yıllık otsu bir türdür. Gövde dik ve üst kısmı dallanmıştır. Dip yapraklar 1-2(-3) cm saplı; tek tüysü, yaprakçıklar derin loblu (pinnatisect) (bazıları çift derin loblu), 3-5 × 0.7-2 cm boyutlarda, tüysüz; tam kenarlı veya nadiren dişli ve keskin uçludur. Üst yapraklar sapsız; derin loblu (pinnatisect), 1-2 cm × 0.5-2.5 mm, seyrek olarak ince yumuşak kısa tüylü, taban kamamsı, genellikle tam kenarlıdır. Çiçeklenme Nisan-Haziran ayları arasında; çanak yapraklar dikdörtgenimsi, 0.5-0.9 × 0.2-0.4 mm, ince ve kabarcıklı tüylü, kenar ve uç kısım beyaz; taç yapraklar az gelişmiş ve 0.4 mm`dir. Meyve sapı narin, çatallı, düz veya hafifçe kıvrımlı, 2-4 mm uzunlukta, çepeçevre ince tüylüdür. Tohumlar kahverengi, dikdörtgenimsi veya yumurtamsı, 1-1.5 × 0.6-0.7 mm, siğilli; filizlenen tohumun ilk yaprağı gövdeye yaslıdır.

Gözlemler


Nallıhan / Ankara
Haziran 2018 ©Serdar Ölez
Diğer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan Lepidium türleri: L.campestre, L.cartilagineum, L.chalepense, L.coronopus, L.draba, L.graminifolium, L.latifolium, L.meyeri, L.perfoliatum, L.pinnatifidum, L.ruderale, L.sativum, L.spinosum, L.vesicarium, L.virginicum




Kaynaklar
  1. Flora of China, Lepidium ruderale, 7 Temmuz 2019, http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=3&taxon_id=200009588
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)