floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
Alnus glutinosa
 
Samandere / Akçakoca / Düzce - Ekim 2018 © Serdar Ölez
Alnus glutinosaAlnus glutinosaAlnus glutinosaAlnus glutinosaAlnus glutinosaAlnus glutinosa
Gözlem bildir
Kızılağaç
Betulaceae / Alnus / Alnus glutinosa
Kızılağaç (Alnus glutinosa) Huşgiller (Betulaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 1200 m yüksekliklere kadar; dere yatakları ile nemli ve durgun sulu yerlerde gelişim gösterir.

Bilimsel olarak Alnus glutinosa (L.) Gaertn. şeklinde tanımlanır. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur. Gaertn. kısaltması bilim insanı Joseph Gaertner (1732-1791) için kullanılmıştır.
Morfoloji
20-30 m boylanabilen ağaç veya çalı formlu odunsu bir türdür. Tomurcuklar, yaprak sapları ve yapraklar az-çok tüysüz. Yapraklar 4-8 (-9) çift yan damarlı, geniş yuvarlak eliptik veya yarı dairesel; uçları küt ya da kesik formda; 6-18 x 4-9 cm boyutlada; önceleri her iki yüzü de yumuşak tüylüdür, sonraları üst yüzündekiler dökülür, çıplaklaşır; alt yüzünde damarların birleştiği yerde kirli sarı kırmızı tüy demetleri bulunur; kenarlar düzensiz basit ya da çift sıralı dişlidir. Dişi çiçek kurullarının 3-5 adedi bir arada bulunur, her birinin çapları 1-2 cm’dir. Meyve kurulu 1-1.8 x 0.6-1.1 cm boyutlarındadır, nuks yuvarlakça, ucu sivri, çok dar kanatlıdır. Alnus orientalis meyvelerinin hemen hemen yarısı büyüklüğündedir.


Gözlemler
Koru / Çankaya / Ankara
Eylül 2021 ©Serdar Ölez
Çayiçi Mah. / Sapanca / Sakarya
Eylül 2021 ©Serdar Ölez
Ardıçlı / Pülümür / Tunceli
Temmuz 2015 ©Mustafa Gökmen
Ilıca / Pınarbaşı / Kastamonu
Haziran 2018 ©Serdar Ölez
Samandere / Akçakoca / Düzce
Ekim 2018 ©Serdar Ölez
IUCN Kırmızı Liste Kategorisi
DÜŞÜK RİSKLİ / LEAST CONCERN
Bu tür geniş yayılışlı ve nüfusu yüksektir. Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
Nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerin kırmızı listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından hazırlanmaktadır.
Diğer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan A. glutinosa taksonları: Alnus glutinosa subsp. antitaurica, Alnus glutinosa subsp. barbata, Alnus glutinosa subsp. betuloides, Alnus glutinosa subsp. glutinosa
Türkiye´de doğal yayılan Alnus türleri: A.glutinosa, A.orientalis




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)