Taş Elması (Cotoneasterhorizontalis) Gülgiller (Rosaceae) ailesinden, Türkiye´de doğal kaydı bulunmayan egzotik bir türdür; doğal yayılış bölgesi dışına çıkarılarak Türkiye'ye getirilerek ekilmiş veya dikilmiştir; Türkiye'de doğal ortamda çoğalmaz, ancak insan eliyle yetiştirilebilir. 1500-3500 m yüksekliklerde; kayalık ve taşlık yamaçlarda, kuru dağ alanlarında gelişim gösterir.
Türkçe literatürde genellikle Taş Elması olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde yayılıcı dağ muşmulası olarak bilinir. Bilimsel olarak Cotoneasterhorizontalis Decne. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1879 yılında Ann. Gén. Hort. 22: 168 adlı yayında kullanılmıştır.
Cotoneaster etimolojisi
Cotoneaster Latincede `ayva ağacı` anlamına gelen cotōneum kelimesinden türetilmiştir.
horizontalis etimolojisi
Horizontalis {Latince}: yatay anlamındadır; sıklıkla bitki gelişiminin dikey değil yatay yönde ilerlediğine işaret eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Decne. kısaltması bilim insanı Joseph Decaisne (1807-1882) için kullanılmıştır.
Morfoloji
Sıklıkla 50 cm, en çok 2 m boylanabilen, yatay gelişen, yaprak döken, çalı formlu bir türdür. Dallar siyahımsı kahverengi, başlangıçta strigoz, ileri yaşlarda tüysüzdür. Yaprak sapı 1–3 mm, havlı; stipül kahverengi, biz şeklinde veya mızraksı, 2–4 mm, kısa havlı; yaprak yuvarlağımsı, genişçe eliptik veya nadiren ters yumurtamsı, 6–14 × 4–9 mm, orta damar çıkıntılı, eksene doğru tüysüz, uzaklaştıkça seyrek ve yassı havlı, taban kamamsı ve genellikle keskin uçludur. Çiçeklenme Nisan-Temmuz arasında; çiçek kurulu 1-2 çiçekli; çiçek sapı hemen hemen yok; çiçekler 5–7 mm çapta; hipantiyum çan şeklinde, uçlara doğru seyrek havlı; çanak yapraklar üçgenimsi, 1–1.5 × 1–2 mm, keskin uçlu; taç yapraklar dik, pembe, kırmızımsı veya beyazımsı, 3–4 × 2–3 mm, taban kısaca kabzalı, küt uçlu; ercik sıklıkla 12 adet, taç yapraklardan daha kısa; ovaryum uç kısmı cılız tüylü; boyuncuk (2-) 3 adet ve erciklerden daha kısadır. Meyvelenme Eylül-Ekim aylarında; meyve parlak kırmızı, küremsi veya elipsoid, (3–) 5–7 mm çapta; çekirdek (2-) 3 adet ve sert kabukludur.
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)
Dikmen Vadisi / Ankara
ODTÜ Kampüsü / Ankara
A.Ü. Fen Fakültesi / Ankara
Dikmen Vadisi / Ankara
