floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Çiçeğesor
Ranunculaceae / Adonis / Adonis microcarpa
mapmapmapmapmapmap
Çiçeğesor (Adonis microcarpa) Düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Güney Marmara, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 700 m yükseklikler arasında; mısır ve nadas tarlalarında, çukurluklar ve tahrip edilmiş  bozkırlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Adonis microcarpa DC. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1817 yılında Syst. Nat. 1: 223 adlı yayında kullanılmıştır.

Adonis etimolojisi

Adonis cins adı Yunan mitolojisinde Afroditin âşık olduğu ölümlü olan Adonise işaret eder; vahşi bir domuzun saldırısıyla yaralanan Adonisin ölümü ardından kanı ve Aphroditin onu iyileştirmek için kullandığı büyülü nektar toprağa süzülür ve oradan kan renginde çiçekler çıkar; Adonis cins adı bu mitolojik öyküye atıf yapar.

microcarpa etimolojisi

Microcarpa: Latincede `çok küçük` anlamına gelen `micro` kelimesi ile `meyve` anlamına gelen `carpa` kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. DC. kısaltması bilim insanı Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) için kullanılmıştır; Candolle İsviçreli bir botanikçidir

Morfoloji


10-30 cm boylanabilen, tüysüz tek yıllık, sıklıkla genişçe dallanmış bitki. yaprak lobları şeritsi-sert kıllı. Çiçekler 15-20 mm çapta. Çanak yapraklar eflatunumsu, tüysüz, yayılı. Taç yapraklar ters yumurtamsı, kızıl veya nadiren sarı, tabanda siyah. Akenler birbirine çok yakın kalabalık, ~ 3 mm, buruşuk-ağsı, sırt kısım küt uçlu hörgüçlü, boyuncuktan daha kısa ve ona yakın fakat yapışık değil, dip kısmı enine dişli, sıklıkla belirsiz; gaga (dar uç kısım) yukarı doğru kıvrımlı, kısa, mavimsi.

Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Adonis türleri: A.aestivalis, A.aleppica, A.annua, A.cyllenea, A.dentata, A.eriocalycina, A.flammea, A.microcarpa, A.wolgensis
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2024)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)