floranatolica

Çankırı - Haziran 2017 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Köpekdili

Boraginaceae / Cynoglossum / Cynoglossum creticum

Köpekdili (Cynoglossum creticum) Hodangiller (Boraginaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesinden 1000 m`ye kadar yüksekliklerde; friganalar, kireçtaşı ve marnlı yamaçlar, kumluk alanlar, gölgeli toprak yığınları, yol kenarları ve döküntü alanlarda yetişirler.

Türkçe literatürde genellikle Köpekdili olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde pisiktetiği veya mavi köpekdili olarak bilinir. Bilimsel olarak Cynoglossum creticum Mill. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1768 yılında Gard. Dict. ed. 8 : n.° 3 adlı yayında kullanılmıştır. Cynoglossum cins adı Yunancada `dil` anlamına gelen kynoglōsson kelimesinden türetilmiştir. Creticum Girit adasına özgü anlamında kullanılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Mill. kısaltması bilim insanı Philip Miller (1691-1771) için kullanılmıştır; Miller İskoç kökenli İngiliz botanikçidir; hayatı boyunca Chelsea Physic Garden´da bahçevan olarak çalışmıştır; 1731 yılında The Gardener´s Dictionary adlı eserini yayınlamıştır.

Morfoloji

20-80 cm boylanabilen, iki yıllık, otsu bir türdür. Gövde ülgerli veya kaba tüylü, ± güçlü, dik ve basittir. Yapraklar grimsi, havlı veya kaba tüylü; dip yapraklar eliptik-mızraksı, 9-12 x 1.5-3.5 cm, yaprak sapı 1.5 cm, küt uçlu; gövde alt yaprakları dip yapraklarına benzer, sapsız; gövde üst yaprakları daha küçük, uç kısım sivrimsi, taban sapı kavrar durumdadır. Çiçeklenme Mart-Temmuz aylarında; talkım braktesiz; çanak ülgerli, çiçek zamanı 6-8 mm, meyve zamanı 12 mm; taç önce pembe veya beyazımsı, sonraları soluk mavi, derin mavi ağsı damarlı, 8-9 mm, kısaca çan-huni şeklinde, dilimler karemsidir. Meyve sert kabuklu, küçük, ~ 6 mm, kenar izsiz, yumurta biçimli veya basık küremsi, yoğun ve düzenli dikenli; dikenlerin sırt kısmı küçük yumruludur.

listMap listPic list

Gözlemler

Ortaköy / Eskipazar / Karabük
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez Cynoglossum creticum

Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Mustafa Gökmen Cynoglossum creticum

Çankırı
Haziran 2017 ©Serdar Ölez

Akçakoca / Düzce
/2006 ©Aslı Doğru Koca v.d.

Kaş / Antalya
S.Soylu#1405/2014 ©Seda Soylu

Küre / Kastamonu
T4753/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...

Pülümür / Tunceli
Armağan 6481/2020 ©Metin Armağan

Kavaklı / Yenice / Karabük
/2019 ©Ahmet Aytekin ve a...

Kıbrıs / Mamak / Ankara
SA 1968/2019 ©Serdar Aslan vd.

Türkiye´de doğal yayılan diğer Cynoglossum türleri: C.columnae, C.creticum, C.germanicum, C.holosericeum, C.montanum, C.officinale, C.vanense
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis, 1978, Flora of Turkey and the East Aegean Islands Vol:6 Page:308
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Cynoglossum creticum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Nisan 18, 2026, Erişim adresi http://floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Cynoglossum-creticum
Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz. Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir. Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz. Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Cynoglossum etimolojisi

creticum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler