floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Kayadibi / Elmadağ / Ankara - Haziran 2016 © Mustafa Gökmen
Pistacia atlanticaPistacia atlanticaPistacia atlanticaPistacia atlanticaPistacia atlanticaPistacia atlanticaphotos
Gözlem bildir
Atlantik fıstığı
Anacardiaceae / Pistacia / Pistacia atlantica
mapmapmapmapmapmap
Atlantik fıstığı (Pistacia atlantica) Menengiçgiller (Anacardiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Orta Karadeniz, Asıl Ege, Orta Kızılırmak, Antalya alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 1-1500m yüksekliklerde, kurak yamaçlar, yol ve tarla kenarlarında yetişir.

Türkçe literatürde genellikle Atlantik fıstığı olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde sakızlık olarak bilinir. Bilimsel olarak Pistacia atlantica Desf. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1799 yılında Fl. Atlant. 2: 364 adlı yayında kullanılmıştır.

Pistacia etimolojisi

Pistacia ΄lezzetli tadı olan΄ anlamında kullanılan Yunanca pistáke veya pistákia kelimesinden türetilmiştir, Yunanca kelime ise Pers dilinde aynı anlama gelen pistâkh kelimesinden türetilmiştir.   Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Desf. kısaltması bilim insanı René Louiche Desfontaines (1750-1833) için kullanılmıştır.

Morfoloji


7m kadar boylanabilen, kışın yapraklarını dökmeyen, yoğun ve küremsi taç yapılı, çalı veya ağaççık formlu bir türdür. Yapraklar karşılıklı dizili 2-5 çift ve uçta bir yaprakçıktan oluşan tekil birleşik tüysü formdadır. Yaprakçıklar 2,5-8 x 0,8-2,2 cm boyutlarda; yumurtamsı-dikdörtgenimsi veya mızrağımsı şekilde; yuvarlak , diğer türlerden farklı olarak kirpiksi çıkıntısı bulunmayan uçlu; üstü koyu yeşil, alt kısmı soluk renktedir. Çiçeklenme Mart ve Nisan aylarında gerçekleşir. Çiçek kurulları birleşik salkım şeklinde, çiçekler kırmızımsı mor renktedir. Meyve 5-8 x 5-6 mm boyutlarda, yaklaşık küre biçiminde, başlangıçta yeşil, olgunlukta koyu mavi rektedir. Tohumlar Eylül-Ekim aylarında olgunlaşır.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Pistacia atlanticaAşağımahmutlar / Kırıkkale
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaBayındır / İzmir
Ekim 2022 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaEymir / Nallıhan / Ankara
Eylül 2022 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaNallıdere / Nallıhan / Ankara
Eylül 2022 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaAyvaşık / Beypazarı / Ankara
Ağustos 2021 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaNallıhan / Ankara
Mart 2021 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaDudaş / Beypazarı / Ankara
Mart 2021 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaKayadibi / Elmadağ / Ankara
Haziran 2016 ©Mustafa Gökmen
Pistacia atlanticaKayadibi / Elmadağ / Ankara
Haziran 2016 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaBeypazarı / Ankara
Haziran 2016 ©Serdar Ölez
Pistacia atlanticaBademli / Dikili / İzmir
EGE7709/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Pistacia atlanticaKuşadası / Aydın
EGE13127/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Pistacia atlanticaEdremit / Balıkesir
EGE10265/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Pistacia atlanticaAnkara
Ek1/118/2015 ©İsmail Eker vd.
Pistacia atlanticaBalya / Balıkesir
ISTO 36471/2012 ©Hatice Yılmaz

IUCN Kırmızı Liste Kategorisi


IUCNIUCNrIUCNcat
TEHDİTE YAKIN / NEAR THREATENED
Bu türün neslinin yakın gelecekte doğada tükenme riski mevcuttur.
Nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerin kırmızı listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından hazırlanmaktadır.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Pistacia türleri: P.atlantica, P.eurycarpa, P.khinjuk, P.lentiscus, P.palaestina, P.terebinthus
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Pistacia türleri: P.vera
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)