floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
Silene oligotricha
 
Ardıçlı / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Mustafa Gökmen
Silene oligotrichaSilene oligotrichaSilene oligotrichaSilene oligotrichaSilene oligotricha
Gözlem bildir
Pülümürnakılı
Caryophyllaceae / Silene / Silene oligotricha
Pülümürnakılı (Silene oligotricha) Karanfilgiller (Caryophyllaceae) ailesinden lokal endemik bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Fırat alt bölgesinde yayılış göstermektedir. Tunceli´nin Pülümür ilçesi ve çevresinde; 1600-2050 m yükseklikler arasında; kayalık yerlerde gözlemlenebilir.  

Bilimsel olarak Silene oligotricha Hub.-Mor. şeklinde tanımlanır. Silene Yunan mitolojisinde Orman Tanrısına verilen ismin dişil halidir. Oligotricha epiteti Yunanca όλίγος (birkaç, az sayıda) ve τρίχα (kıl) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; karakteristik özellik olan nispeten az sayıda kıl örtüsüne atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Hub.-Mor. kısaltması bilim insanı Arthur Huber-Morath (1901-1990) için kullanılmıştır; Huber-Morath Arthur Huber-Morath, Basler Botanischen Gesellschaft (BAS) ve Edinburgh Kraliyet Botanik Bahçesi nin herbaryumuyla ilişkili bir İsviçreli ekonomist ve botanikçidir. 1935 ile 1969 yılları arasında Türkiye florası üzerine yoğunlaşmış ve 16 keşif gezisi yapmıştır; yaklaşık 30.000 örnekten oluşan geniş koleksiyonu şu anda Conservatoire Botanique de Genèvede saklanmaktadır.
Morfoloji

Çok yıllık, kümeler halinde gelişen bir bitkidir. Gövdeler dik, narin ve 16-25 cm boydadır; gövdenin taban kısmı tüysüz 3 veya 4´üncü nodundan çiçek durumuna kadar salgısız ve geriye bükük tüylüdür. Alt yapraklar şeritsi-mızraksı ve 12-62 x 1-3 mm boyutlardadır; seyrek kır tüylüdür. Gövde yaprakları şeritsi-mızraksı; 8-32 x 1-1.5 mm boyutlardadır; yaprak ayası tüysüzdür; kaide kısmı seyrek salgılı kır tüylüdür. Çiçek durumu 1 çiçekli veya 3 adettir ve 5 çiçekli bileşik dikazyum oluşturur. Brakteler mızraksı ve 2.5-10 x 1-1.5 mm boyutlardadır. Çiçek sapı 5-21 mm ve yoğun salgılı kısa havlıdır. Çanak 11-18 mm ve salgılı kısa havlıdır; damarlanma ağsıdır; dişler mızraksı ve 2-3 x 1.5-2.4 mm boyutlardadır; çiçeklenme döneminde tepe genişliği 1.5-2.5 mm´dir ve tepe kısmı gevşektir; meyvelenme döneminde 2.5-3,5 mm´ye ulaşır ve tepede büzülür; antofor etrafında ± boğulmamıştır. Petaller kulaksıdır; petal tabanında iki adet kulakçık ve iki adet dilcik mevcuttur; kirli beyaz renktedir; 16-20 mm´dir; loblar 2 parçalıdır. Pistil bileşik karpellidir ve 15-21 mm´dir; boyuncuk 11-14 mm ve tüysüzdür; tepecik yoğun salgılıdır; ovaryum 4-6.5 x 1-1.3 mm boyutlardadır. Ercik sayısı 10´dur; 5’i uzun, 5’i kısadır; uzun olanlar 10-15 mm, diğerleri 6-10 mm´dir; başçıklar 1-1.5 x 0.4-1 mm boyutlardadır. Antofor 2-5 mm uzunlukta ve tüysüzdür. Kapsül dikdörtgenimsi ve 7-12 x 2-3.5 mm boyutlardadır. Tohumlar böbreksi formda, koyu kahverengi ve 1.3-1.6 x 0.3-0.7 mm boyutlardadır; sırt kısmı yuvarlak, yüzey sekli belirgin kanatlıdır; hilum çok az belirgin girintilidir.



Gözlemler
Ardıçlı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen
Diğer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan Silene türleri: S.acaulis, S.aegyptiaca, S.akmaniana, S.amana, S.ampullata, S.anatolica, S.apetala, S.araratica, S.argaea, S.argentea, S.arguta, S.armena, S.armeria, S.atropurpurea, S.aydosensis, S.azirensis, S.balansae, S.bayburtensis, S.behen, S.bellidifolia, S.bilgilii, S.birandiana, S.bithynica, S.bolanthoides, S.brevicalyx, S.brevicaulis, S.bupleuroides, S.caesarea, S.capillipes, S.capitellata, S.caramanica, S.cariensis, S.cartilaginea, S.caryophylloides, S.caucasica, S.cephalantha, S.chaetodonta, S.chlorifolia, S.choruhensis, S.cirpicii, S.colorata, S.compacta, S.confertiflora, S.conica, S.coniflora, S.conoidea, S.coronaria, S.crassipes, S.cretica, S.cryptoneura, S.cserei, S.delicatula, S.demirizii, S.denizliensis, S.densiflora, S.dianthoides, S.dichotoma, S.discolor, S.doganii, S.dumanii, S.duralii, S.echinospermoides, S.eminentis, S.eremitica, S.erimicana, S.ermenekensis, S.ertekinii, S.euxina, S.fabaria, S.falcata, S.fenzlii, S.frivaldszkyana, S.fuscata, S.gallica, S.gevasica, S.gigantea, S.guerbuezii, S.hamzaogluii, S.haradjianii, S.heldreichii, S.inclinata, S.isaurica, S.italica, S.kemahensis, S.konuralpii, S.kotschyi, S.koycegizensis, S.lasiantha, S.latifolia, S.laxa, S.lazica, S.leptoclada, S.longipetala, S.lucida, S.lycaonica, S.lydia, S.macrodonta, S.magenta, S.manissadjianii, S.marschallii, S.miksensis, S.monerantha, S.montbretiana, S.multifida, S.muradica, S.nemrutensis, S.nerimaniae, S.noctiflora, S.nocturna, S.nuncupanda, S.odontopetala, S.oligotricha, S.olympica, S.oreades, S.oreophila, S.otites, S.ozyurtii, S.paphlagonica, S.papillosa, S.peduncularis, S.pendula, S.pharnaceifolia, S.phrygia, S.pungens, S.rhynchocarpa, S.rigidula, S.ruscifolia, S.salsuginea, S.saxatilis, S.sclerophylla, S.scythicina, S.sedoides, S.skorpilii, S.sordida, S.spergulifolia, S.splendens, S.squamigera, S.stenobotrys, S.subconica, S.supina, S.surculosa, S.swertiifolia, S.tenuiflora, S.thymifolia, S.tunicoides, S.urvillei, S.viridiflora, S.viscaria, S.viscosa, S.vulgaris, S.yildirimlii




Kaynaklar
  1. Kılıç, S. (2007). ürkiye´nin Silene L. (Caryophyllaceae) cinsi Brachypodae boiss. ve Auriculatae boiss. seksiyonları üzerinde biyosistematik çalışmalar [Doctora çalışması].
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)