floranatolica

Abalı / Sinop - Ekim 2023 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

İtüzümü

Solanaceae / Solanum / Solanum nigrum

Itüzümü (Solanum nigrum) Patlıcangiller (Solanaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Doğu Karadeniz, Asıl Ege, Yukarı Sakarya, Yukarı Fırat, Antalya alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Bilimsel olarak Solanum nigrum L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 186 adlı yayında kullanılmıştır. Solanum ilk olarak S. nigrum için Büyük Plinius (Pliny the Elder) tarafından kullanılmış; Sol Latincede güneş anlamına gelir [Güneşin bitkisi]; Solamen Latincede teselli anlamına gelir, bazı türlerinin narkotik özelliklerine atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.

Morfoloji

10-70 cm boylanabilen, tek yıllık, bir bitki türüdür. Gövde dik, dallanmış; tüysüz, ülgerli veya salgılı tüylü; kuruduğunda genellikle siyahımsıdır. Yapraklar yumurtamsı, eşkenar dörtgen biçimli, tabanda kamamsı, 10 x 7 cm; yaprak dibi sap boyunca aşağı doğru uzanan; kenarlar tam ile dalgalı-dişli arası; her iki yüzü cılız tüylüdür. Çiçeklenme Haziran-Kasım ayları arasında; çiçek durumu talkım (cymes), 5-10 - çiçekli; çiçek kümesi sapı 15-30 mm; çanak 2 mm, loblar üçgen biçimli, sivrimsi; taç yaprak beyaz, 5-6 mm, dış kısmı cılız tüylüdür. Meyve üzümsü, siyah, küremsi, 7-10 mm çaptadır.

listMap

Gözlemler

Torunlu / Salihli / Manisa
Ekim 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Kumluca / Sarayköy / Denizli
Eylül 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Yapraklı / Çankırı
Eylül 2025 ©Ayşe Yılmaz Solanum nigrum

Perşembe / Ordu
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Merkez / Doğankent / Giresun
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Yeşilköy / Kürtün / Gümüşhane
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Günlüce / Niksar / Tokat
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Karaali / Yunusemre / Manisa
Kasım 2024 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Kayıkçılar / Gökçebey / Zonguldak
Ekim 2024 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

İskele / Karaburun / İzmir
Ekim 2024 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Yunusemre / Manisa
Eylül 2024 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Gazipaşa / Dikili / İzmir
Eylül 2024 ©Serdar Ölez Solanum nigrum

Sinonim adlandırmalar: Solanum acutifolium, Solanum chenopodium, Solanum nigrum subsp. schultesii, Solanum americanum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Solanum türleri: S.aethiopicum, S.alatum, S.angustifolium, S.decipiens, S.dulcamara, S.elaeagnifolium, S.melongena, S.nigrum, S.pseudocapsicum, S.sisymbriifolium, S.tuberosum, S.villosum, S.woronowii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Solanum türleri: S.lycopersicum, S.rantonetti, S.rantonnetii
Dış bağlantılar

Kaynaklar

NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Solanum nigrum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Nisan 18, 2026, Erişim adresi http://floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=5473
Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz. Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir. Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz. Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Solanum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler