floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Kızılçevlik / Pınarbaşı / Kayseri - Temmuz 2021 © Serdar Ölez
Centaurea depressaCentaurea depressaCentaurea depressaCentaurea depressaCentaurea depressaCentaurea depressaphotos
Gözlem bildir
Gökbaş
Asteraceae / Centaurea / Centaurea depressa
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Gökbaş (Centaurea depressa) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Güney Marmara, Batı Karadeniz, İç Batı Anadolu, Orta Kızılırmak, Konya, Erzurum-Kars, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Türkçe literatürde genellikle Gökbaş olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde acımık veya peygamber çiçeği olarak bilinir. Bilimsel olarak Centaurea depressa M.Bieb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında Fl. Taur.-Caucas. 2: 346 adlı yayında kullanılmıştır.

Centaurea etimolojisi

Centaurea cins adı Latincede `yüz` anlamına gelen centum kelimesi ile `altın` anlamına gelen aurum kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cinsin ilk tür örneğinin parlak sarı çiçeklerine işaret eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır.

Morfoloji


20-60 cm boylanabilen, genellikle tabandan dallanmış, tek yıllık otsu bir türdür. Gövdeler tekil, dallanmış veya yayılı; gri renkte seyrek kaba tüylüdür. Yapraklar gri renkte kaba tüylü; alttakiler saplı, dikdörtgenimsi, 5–10 cm, tam kenarlı veya sığ tüysü bölmeli, küt uçlu; orta ve üsttekiler sapsız, şeritsi, mızraksı veya dikdörtgenimsi, tam kenarlı ve dikensi uçludur. Çiçeklenme Mayıs-Temmuz aylarında; çiçekler tekil; involukrum yumurta-çan biçimli, 15–20 mm; involukrumu oluşturan pulsu yapraklar (filariler) yeşil, yumurtamsı (dışta) veya dikdörtgenimsi (içte), tüysüz, kenarlar ve dik uzantılar gümüşümsü beyaz-kahverengi, ince ve kuru zarlı, 1.5-2 mm narin dişli; çiçekçikler 25–35; üreyimsiz çiçekçiklerin taç yaprakları yayılı, koyu mavi, 25–30 mm, dışa doğru genişleyen; üreyimli çiçekçikler eflatun, yaklaşık 15 mm´dir. Tohumlar kahverengi, 4.5–6 mm, papuslara yakın yerleri kısa havlı, diğer kısımlar tüysüz; dıştaki çiçekçiklerin papusları 2-8 mm düzensiz sert kıllı, içte kalanlar 1.5 mm ve narindir.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Centaurea depressaÜnalan /  Uşak
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaKeskin / Kırıkkale
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaYenicami / Pınarbaşı / Kayseri
Nisan 2024 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaGölbaşı / Ankara
Mart 2024 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaKaramık Karacaören / Çay / Afyonkarahisar
Haziran 2023 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaYenidoğan / Polatlı / Ankara
Mayıs 2023 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaKızılçevlik / Pınarbaşı / Kayseri
Temmuz 2021 ©Serdar Ölez
Centaurea depressaProf. Dr. Ahmet Taner Kışlalı / Çankaya 
Mayıs 2021 ©Figen Balamur Uğur
Centaurea depressaKaraşar / Beypazarı / Ankara
Haziran 2019 ©Serdar Ölez
Botanische Staatssammlung München
Centaurea depressaMerkez / Karaman
P0143923/[?] ©Herbarium GLM
Centaurea depressaDarende / Malatya
ŞK201/2016 ©Şükrü Karakuş
Centaurea depressaAnkara
Ek1/818/2015 ©İsmail Eker vd.
Centaurea depressaGürün / Sivas
ISTO37394/2013 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Centaurea depressaSındırgı / Balıkesir
ÖG1368/2011 ©Özal Güner vd.
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Cyanus depressus
Türkiye´de doğal yayılan diğer Centaurea türleri: C.acicularis, C.aegialophila, C.aggregata, C.akmanii, C.aksoyi, C.aladaghensis, C.albiflora, C.albonitens, C.amaena, C.amanicola, C.amanosensis, C.antalyensis, C.anthemifolia, C.antiochia, C.antitauri, C.aphrodisea, C.arenaria, C.arifolia, C.armena, C.athoa, C.aucheri, C.austroanatolica, C.aytugiana, C.aziziana, C.babylonica, C.balsamita, C.baseri, C.behen, C.benedicta, C.bingoelensis, C.bruguierana, C.cadmea, C.calcitrapa, C.calolepis, C.cankiriensis, C.carduiformis, C.cariensiformis, C.cariensis, C.cassia, C.cataonica, C.chaldaeorum, C.cheiranthifolia, C.cheirolepidoides, C.cheirolopha, C.chrysantha, C.consanguinea, C.coronopifolia, C.cuneifolia, C.cyanus, C.davisii, C.deflexa, C.demirizii, C.depressa, C.derderiifolia, C.dichroa, C.diffusa, C.doddsii, C.drabifolia, C.drabifolioides, C.dursunbeyensis, C.elazigensis, C.ensiformis, C.ertugruliana, C.fenzlii, C.foliosa, C.gigantea, C.glabroauriculata, C.glastifolia, C.goksivriensis, C.gulissashvilii, C.hakkariensis, C.halophila, C.handelii, C.haradjianii, C.haussknechtii, C.helenioides, C.hermannii, C.hierapolitana, C.hyalolepis, C.iberica, C.inermis, C.inexpectata, C.isaurica, C.jacea, C.kaynakiae, C.kilaea, C.kirmacii, C.kizildaghensis, C.kochiana, C.kotschyi, C.kurdica, C.lanigera, C.laxa, C.leptophylla, C.longifimbriata, C.luschaniana, C.lycaonica, C.lycia, C.lycopifolia, C.lydia, C.macrocephala, C.macroptilon, C.malatyensis, C.marashica, C.mersinensis, C.nallihanensis, C.nemecii, C.nerimaniae, C.nigrescens, C.nivea, C.nydeggeri, C.obtusifolia, C.ochrocephala, C.odyssei, C.oltensis, C.olympica, C.pamphylica, C.paphlagonica, C.patula, C.persica, C.pestalozzae, C.phrygia, C.pichleri, C.pinetorum, C.polyclada, C.polypodiifolia, C.pseudokotschyi, C.pseudoreflexa, C.pseudoscabiosa, C.pterocaula, C.ptosimopappa, C.ptosimopappoides, C.pulchella, C.reflexa, C.regia, C.reuteriana, C.rhizantha, C.rhizocalathium, C.rigida, C.rupestris, C.sakariyaensis, C.salicifolia, C.saligna, C.salonitana, C.sclerolepis, C.scopulorum, C.sennikoviana, C.sericea, C.serpentinica, C.sieheana, C.sipylea, C.sivasica, C.solstitialis, C.sosnowskyi, C.spectabilis, C.spicata, C.spinosa, C.stapfiana, C.stereophylla, C.stevenii, C.subcordata, C.szovitsiana, C.tardiflora, C.thracica, C.tomentella, C.tossiensis, C.tuzgoluensis, C.ulrichiorum, C.urvillei, C.vanensis, C.vermiculigera, C.virgata, C.wagenitzii, C.werneri, C.wiedemanniana, C.yaltirikii, C.yozgatensis, C.zarrei, C.zeybekii, C.ziganensis
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Flora of North America | Volume 19 | Page 183, 184
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)