floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
Lamium orientale
 
Nallıhan / Ankara - Mayıs 2016 © Serdar Ölez
Lamium orientaleLamium orientaleLamium orientaleLamium orientale
Gözlem bildir
Doğu Ballıbaba
Lamiaceae / Lamium / Lamium orientale
Güzelce (Lamium orientale) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Orta Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Konya, Erzurum-Kars, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 700-1650 m yükseltiler arasında; kuru taşlık yamaçlar, bozkırlar, tarlalar, üzüm bağları, yol kenarlarında gelişim gösterirler.

Türkiye genelinde Güzelce olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde wiedemannia orientalis veya güzelce olarak bilinir. Bilimsel olarak Lamium orientale (Fisch. & C.A.Mey.) E.H.L.Krause şeklinde tanımlanır. Lamium cins adı Latincede `ağzı açık` anlamına gelen lamia kelimesinden türetilmiştir; cinsin çiçeklerinin şeklini işaret eder. Orientale Latincede 'doğuyu hatırlatan veya doğudan gelen' anlamına gelir; Asya veya Avustralya kaynaklı tür dağılımına dikkat çeker. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Fisch. kısaltması bilim insanı Friedrich Ernst Ludwig von (Fedor Bogdanovic) Fischer (1782-1854) için kullanılmıştır. C.A.Mey. kısaltması bilim insanı Carl Anton von Meyer (1795-1855) için kullanılmıştır; Meyer bir Alman (daha sonra Rus vatandaşı olmuştur) botanikçi ve kaşiftir. E.H.L.Krause kısaltması bilim insanı Ernst Hans Ludwig Krause (1859-1942) için kullanılmıştır.
Morfoloji

7-35 cm boylanabilen, gövdesi yoğun seyrek ince yumuşak kısa tüylü, tek yıllık otsu bir türdür. Yapraklar altta saplı, üstte sapsız; yaprak ayası genişçe yumurtamsı, yumurtamsı-mızraksı veya dikdörtgenimsi formda; 16-50 x 5-30 mm boyutlarda; bütün kenarlı, tırtırlı veya nadiren kaba dişli; basık tüylü, üst yüzde tüyler daha kısadır. Çiçeklenme dönemi Nisan-Haziran ayları arası; Çanak 6-10 mm, olgunlaştıkça 8-14 mm, yoğun gri, kılsı çıkıntılı; taç (üst/alt dudak) 9-20 mm boyda, soluk derin pembe, açık mor veya eflatunumsu renkte, alt dudak daha koyu beneklidir.

Gözlemler


Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı / Çankaya 
Mayıs 2021 ©Figen Balamur Uğur
Yeşilyurt / Haymana / Ankara
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Haymana / Ankara
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Nallıhan / Ankara
Mayıs 2016 ©Serdar Ölez
Diğer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan Lamium türleri: L.album, L.amplexicaule, L.eriocephalum, L.galactophyllum, L.galeobdolon, L.garganicum, L.macrodon, L.maculatum, L.moschatum, L.multifidum, L.orientale, L.purpureum, L.tomentosum, L.tschorochense, L.vreemanii




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)