floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Zaviye / Darende / Malatya - Nisan 2026 © Serdar Ölez
Lamium macrodonLamium macrodonLamium macrodon
Gözlem bildir
Balbaşı
Lamiaceae / Lamium / Lamium macrodon
mapmapmapmapmapmapmapmapmap
Balbaşı (Lamium macrodon) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Orta Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Orta Kızılırmak, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Adana, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Volkanik ve kireçtaşı yamaçlar ve taşlık alanlarda; 370-2300 m yükseltiler arasında gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Lamium macrodon Boiss. & Huet şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1859 yılında P.E.Boissier, Diagn. Pl. Orient. , ser. 2, 4: 45 adlı yayında kullanılmıştır.

Lamium etimolojisi

Lamium cins adı Latincede `ağzı açık` anlamına gelen lamia kelimesinden türetilmiştir; cinsin çiçeklerinin şeklini işaret eder. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


50 cm kadar boylanabilen tek yıllık otsu bir bitkidir. Gövde kesiti dört köşeli, yüzeyi havlı veya tüysüzdür. Yapraklar yumurtamsı-böbreksi ya da dairemsi formda ve genellikle 7-25 x 7-27 mm boyutlardadır; uç kısmı kalpsi veya küttür; kenarlar küt dişli, ikili küt dişli veya elsi lobludur. Yaprak sapı kısa, koyu yeşil ve narin tüylüdür. Çiçeklenme Şubat-Kasım ayları arasında gerçekleşir. Brakte yuvarlağımsı veya genişçe üçgen biçimli, tabanda sapı kavrayan şekilde ve 7-25 x 10-31 mm boyutlardadır. Çiçek kurulları halka dizilişli, 1-5 adet ve herbiri 4-10 çiçeklidir. Çiçek çanağı 4-8.5 mm uzunlukta ve borumsudur, dişler 4-9 mm uzunlukta ve tüp boyunun 1.5-4 katı daha uzundur. Taç 13-28 mm uzunlukta, eflatunumsu renktedir ve alt dudak koyu eflatun beneklidir; tüp beyazımsı, 10-25 mm uzunlukta ve düzdür, annulus yoktur; üst dudak 2-6 mm uzunluktadır. Meyve sert kabuklu ve 2.2-3.2 x 1.2-1.5 mm boyutlardadır; yüzeyi koyu kahverengi zemin üzerine yükseltili beyaz ağ şeklinde dalgalıdır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Lamium macrodonZaviye / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Lamium macrodonPülümür / Tunceli
/2017 ©Ebru Yüce Babacan ...
Lamium macrodonAnkara
Ek1/1194/2015 ©İsmail Eker vd.
Kew's Herbarium
Lamium macrodonKayseri
K000928125/1856 ©Balansa, B.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Lamium türleri: L.album, L.amplexicaule, L.eriocephalum, L.galactophyllum, L.galeobdolon, L.garganicum, L.macrodon, L.maculatum, L.moschatum, L.multifidum, L.orientale, L.purpureum, L.tomentosum, L.tschorochense, L.vreemanii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2024)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)