floranatolica

Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır

Gözlem bildir

Yayıkkuduzotu

Brassicaceae / Alyssum / Alyssum aizoides

Yayıkkuduzotu (Alyssum aizoides) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Doğu Karadeniz, Konya, Yukarı Fırat, Antalya, Adana alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

Mayıs ve Haziran aylarında çiçeklenir. 1800 ile 2900 metre arası rakımlarda, kayalık alanlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Alyssum aizoides Boiss. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1842 yılında Ann. Sci. Nat., Bot. , sér. 2, 17: 153 adlı yayında kullanılmıştır. Alyssum cins adı, Antik Yunanca olumsuzluk veya yoksunluk bildiren a- ön eki ile kuduz, delilik veya öfke anlamına gelen lyssa kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel ve folklorik bağlamda, kuduz hastalığının tedavisinde veya sinirsel rahatsızlıkların yatıştırılmasında şifa kaynağı olduğuna inanılan doğa materyallerine yönelik kültürel bir isimlendirmedir. Aizoides epiteti, Antik Yunanca her zaman, daima anlamına gelen aei ile canlı, yaşayan anlamına gelen zoon kelimelerinden türetilen Aizoon cinsine (veya genel olarak herdemyeşil bitkilere), benzeyen veya andıran anlamı katan -oides son ekinin eklenmesiyle oluşturulmuştur; morfolojik olarak etli (sukulent) yapraklara sahip, herdemyeşil (kışın yaprak dökmeyen) veya zorlu koşullara dayanıklı sıkı yastıksı büyüme formu gösteren yapılara yönelik genel bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Verimli (çiçekli) gövdeleri 5 cm boya kadar ulaşabilen bir bitkidir. Kısır sürgün yaprakları ters yumurtamsı-kaşıkımsı (obovat-spatulat) biçimde olup sivri veya küt uçludur. Gövde yaprakları gövdede yukarıya doğru çıkıldıkça büyür; mızraksı (lansolat) biçimde, sivri uçlu ve gümüşi-gri renklidir. Yaprakların üst yüzeyinde pulsu (lepidot) veya yarı pulsu tüyler ile çatallı, tüberküllü tüylerden oluşan iki biçimli (dimorfik) bir tüy örtüsü (indumentum) bulunur. Çiçek durumu (rasemus) sıkışık yapıda olup yaklaşık 5 adet meyve taşır. Çanak yaprakları (sepaller) meyve zamanında da kalıcıdır; üzerlerindeki tüyler serbest ışınlı olup genellikle sert yatık tüylü (strigoz) bir görünüm verir. Taç yaprakları (petaller) 5-7 x 4-5 mm boyutlarındadır, iki lobludur (loblar birbirinden belirgin şekilde uzaklaşan/ıraksak yapıdadır), tüysüzdür veya genişlemiş kısımlarında (limb) seyrek tüy örtüsüne sahiptir. Meyvesi (silikula) yumurtamsı veya geniş eliptik biçimde, küt uçlu, 4.5-5.5(-6) x 3-3.5 mm boyutlarında, yeşilimsi renkli ve yarı pulsu tüy örtüsü ile kaplıdır. Meyve kapakları (valfler) her iki yanda da ± eşit derecede şişkin yapıdadır. Boyuncuk (stil) 2.5-4.5 mm uzunluğundadır. Tohumları dar kanatlı bir yapıya sahiptir.

Benzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan diğer Alyssum türleri: A.aizoides, A.alyssoides, A.amasianum, A.argyrophyllum, A.armenum, A.artwinense, A.aurantiacum, A.aureum, A.baumgartnerianum, A.blepharocarpum, A.bornmuelleri, A.bulbotrichum, A.caespitosum, A.callichroum, A.calycocarpum, A.caricum, A.cassium, A.cephalotes, A.cilicicum, A.condensatum, A.constellatum, A.contemptum, A.corningii, A.corsicum, A.crenulatum, A.cypricum, A.dasycarpum, A.davisianum, A.desertorum, A.discolor, A.dubertretii, A.dudleyi, A.eriophyllum, A.erosulum, A.filiforme, A.floribundum, A.foliosum, A.fulvescens, A.gehamense, A.giosnanum, A.harputicum, A.haussknechtii, A.heterotrichum, A.hirsutum, A.huber-morathii, A.huetii, A.idaeum, A.kaynakiae, A.lenense, A.lepidoto-stellatum, A.lepidotum, A.longistylum, A.lycaonicum, A.macropodum, A.masmenaeum, A.meniocoides, A.minutum, A.misirdalianum, A.mouradicum, A.mughlaei, A.murale, A.nezaketiae, A.niveum, A.obovatum, A.obtusifolium, A.ochroleucum, A.oxycarpum, A.paphlagonicum, A.pateri, A.peltarioides, A.penjwinense, A.pinifolium, A.pogonocarpum, A.praecox, A.propinquum, A.pseudomouradicum, A.pterocarpum, A.samariferum, A.sibiricum, A.simplex, A.smyrnaeum, A.stapfii, A.stribrnyi, A.strictum, A.strigosum, A.sulphureum, A.syriacum, A.szovitsianum, A.tetrastemon, A.thymops, A.tortuosum, A.trapeziforme, A.trichocarpum, A.trichostachyum, A.umbellatum, A.virgatum, A.xanthocarpum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Alyssum aizoides. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Temmuz 12, 2026, Erişim adresi http://floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Alyssum-aizoides

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Alyssum etimolojisi

aizoides etimolojisi

Morfoloji