floranatolica

Ardıçlı / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Mustafa Gökmen

Gözlem bildir

Dikkuduzotu

Brassicaceae / Alyssum / Alyssum strictum

Dikkuduzotu (Alyssum strictum) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Orta ve Doğu Karadeniz, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Adana, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

600-2050 m yükseltiler arasında; yetiştirilmiş topraklar ve yamaçlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Alyssum strictum Willd. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1800 yılında Sp. Pl., ed. 4 , 3: 464 adlı yayında kullanılmıştır. Alyssum cins adı, Antik Yunanca olumsuzluk veya yoksunluk bildiren a- ön eki ile kuduz, delilik veya öfke anlamına gelen lyssa kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel ve folklorik bağlamda, kuduz hastalığının tedavisinde veya sinirsel rahatsızlıkların yatıştırılmasında şifa kaynağı olduğuna inanılan doğa materyallerine yönelik kültürel bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Willd. kısaltması bilim insanı Carl Ludwig Willdenow (1765-1812) için kullanılmıştır; Willdenow bitki coğrafyasının (fitocoğrafya) kurucularından biri kabul edilen ve Berlin Botanik Bahçesinin direktörlüğünü yürütmüş Alman botanikçi ve eczacıdır; Carl Linnaeusun sınıflandırma sistemini genişleterek dünyanın farklı bölgelerinden binlerce yeni bitki türünü literatüre kazandırmış ve dönemin en zengin herbaryumlarından birini oluşturmuştur; Alexander von Humboldt gibi araştırmacıların yetişmesine öncülük ederek doğa bilimlerinin ve bitki taksonomisinin gelişimine katkı sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Dik tek yıllık, 30 cm´ye kadar. Yapraklar yeşilimsi, yukarı doğru boyutları büyüyen, mızraksıdan ters mızraksıya kadar. Salkım uzun, başağımsı, balangıçta sıklıkla kıvrımlı, az çok tabandan dallanmış, 5-15 cm. Çiçek sapı narin; 2-4 mm, şişik tabanlı, gövdeye basık. Taç yapraklar ters yumurtamsı, tam kenarlı, tüysüz, 1.5-2 mm. Meyve olgunlaştığında üst üste dizili, eliptik-ters yumurtamsı, kesik, 3.5-4.5 x 2, 5 mm; yıldızsı tüylü (birbirine eşit olmayan ışınlı); kapaklar eşit olmayacak şekilde şişik, ventral içbükey, sırt kısım dışbükey. Boyuncuklar 0.5-1 mm, yoğun, küçük, basık yıldızsı tüylü. Tohumlar hemen hemen kanatlı.

Gözlemler

Avanos / Nevşehir
Aralık 2022 ©Mustafa Gökmen Alyssum strictum

Ardıçlı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen

Pülümür / Tunceli
Armağan 4347/2020 ©Metin Armağan

Türkiye´de doğal yayılan diğer Alyssum türleri: A.aizoides, A.alyssoides, A.amasianum, A.argyrophyllum, A.armenum, A.artwinense, A.aurantiacum, A.aureum, A.baumgartnerianum, A.blepharocarpum, A.bornmuelleri, A.bulbotrichum, A.caespitosum, A.callichroum, A.calycocarpum, A.caricum, A.cassium, A.cephalotes, A.cilicicum, A.condensatum, A.constellatum, A.contemptum, A.corningii, A.corsicum, A.crenulatum, A.cypricum, A.dasycarpum, A.davisianum, A.desertorum, A.discolor, A.dubertretii, A.dudleyi, A.eriophyllum, A.erosulum, A.filiforme, A.floribundum, A.foliosum, A.fulvescens, A.gehamense, A.giosnanum, A.harputicum, A.haussknechtii, A.heterotrichum, A.hirsutum, A.huber-morathii, A.huetii, A.idaeum, A.kaynakiae, A.lenense, A.lepidoto-stellatum, A.lepidotum, A.longistylum, A.lycaonicum, A.macropodum, A.masmenaeum, A.meniocoides, A.minutum, A.misirdalianum, A.mouradicum, A.mughlaei, A.murale, A.nezaketiae, A.niveum, A.obovatum, A.obtusifolium, A.ochroleucum, A.oxycarpum, A.paphlagonicum, A.pateri, A.peltarioides, A.penjwinense, A.pinifolium, A.pogonocarpum, A.praecox, A.propinquum, A.pseudomouradicum, A.pterocarpum, A.samariferum, A.sibiricum, A.simplex, A.smyrnaeum, A.stapfii, A.stribrnyi, A.strictum, A.strigosum, A.sulphureum, A.syriacum, A.szovitsianum, A.tetrastemon, A.thymops, A.tortuosum, A.trapeziforme, A.trichocarpum, A.trichostachyum, A.umbellatum, A.virgatum, A.xanthocarpum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Alyssum strictum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ağustos 16, 2026, Erişim adresi http://floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Alyssum-strictum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Alyssum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler