floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Dereboyu / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiCyanus triumfettiiCyanus triumfettiiCyanus triumfettiiCyanus triumfettiiCyanus triumfettiiphotos
Gözlem bildir
Delikapele
Asteraceae / Cyanus / Cyanus triumfettii
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Delikapele (Cyanus triumfettii) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

500−3500 m yükseklikler arasında; çam ormanları, meşe  korulukları, dağ bozkırları, kayalık yamaçlar ve meralarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Cyanus triumfettii (All.) Dostál ex Á.Löve & D.Löve şeklinde tanımlanır.

Cyanus etimolojisi

Cyanus tür epiteti Antik Yunanca ve Latinede doğrudan "koyu mavi / saf mavi" anlamına gelir. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. All. kısaltması bilim insanı Carlo Allioni (1728-1804) için kullanılmıştır; Allioni İtalyan hekim ve botanikçidir; Linnaeusun ikili adlandırma sistemini benimseyerek özellikle yaşadığı Piemonte bölgesi florası üzerine yazdığı başyapıt niteliğindeki eserleriyle tanınan, modern bitki taksonomisinin İtalyadaki en önemli öncülerinden biridir. Dostál kısaltması bilim insanı Josef Dostál (1903-1999) için kullanılmıştır. Á.Löve kısaltması bilim insanı Áskell Löve (1916-1994) için kullanılmıştır. D.Löve kısaltması bilim insanı Doris Benta Maria Löve (1918-2000) için kullanılmıştır.

Morfoloji


Çok yıllık toprak altı gövdesi sürünücü, verimsiz rozet şeklinde gelişmiş, gövde bitkinin tabanı dışında yükselmez. Gövde (5−)10−60 cm, dik ya da nadiren yükselici, az dallanmış ya da dallanmamış. Yapraklar yoğun kaba tüylü, bazen tüysüzleşmiş; genişçe mızraksı ilâ şeritsi-mızraksıya kadar veya şeritsi, alt saplı, bazen telek loplu, gövde yaprakları sapsız, genellikle dar bir şekilde aşağı doğru uzanır. İnvolukrum 15−22 × 8−15(−20) mm, yumurtamsı. Tırnaklar küçük ilâ orta boya kadar (bazen filarilerin tabanına yakın kısmında gizlenmiş), kayıcı koyu kahverengi kenarlı çok sayıda gümüş renkli (1,5−)2−3(−4) mm kirpikli. Kenar çiçekleri ışınsal olarak yayık, mavi, çok nadiren pembe veya menekşe moru, merkezde çiçekler menekşe moru. Kapçıklar (meyveler) 4−5 mm; sorguç 1−2,5 mm.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Cyanus triumfettiiSoğuksu / Gediz / Kütahya
Nisan 2024 ©Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiSarıgül / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiBardakçı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiDereboyu / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiKaraşar / Beypazarı / Ankara
Haziran 2019 ©Serdar Ölez
Cyanus triumfettiiGöksu TP / Bolu
/2023 ©Necmi Aksoy vd.
Cyanus triumfettiiKaş / Antalya
S.Soylu#1296/2014 ©Seda Soylu
Cyanus triumfettiiKüre / Kastamonu
T5979/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Cyanus triumfettiiPülümür / Tunceli
Armağan 6647/2020 ©Metin Armağan
Cyanus triumfettiiKavaklı / Yenice / Karabük
/2019 ©Ahmet Aytekin ve a...
Cyanus triumfettiiKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2118/2019 ©Serdar Aslan vd.
Cyanus triumfettiiAnkara
Ek1/822/2015 ©İsmail Eker vd.
Cyanus triumfettiiGürün / Sivas
Foto5/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Cyanus triumfettiiBigadiç / Balıkesir
ÖG1553/2011 ©Özal Güner vd.
Herbarium Berolinense
Cyanus triumfettiiMerkez /  Bolu
B101334130/1986 ©Matthäs,U.
Cyanus triumfettiiPülümür / Tunceli
/1980 ©Şinasi Yıldırımlı
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Centaurea triumfettii, Cyanus triumfettii subsp. triumfettii
Türkiye´de doğal yayılan diğer Cyanus türleri: C.bourgaei, C.cheiranthifolius, C.eflanensis, C.germanicopolitanus, C.lanigerus, C.matthiolifolius, C.nigrifimbrius, C.pichleri, C.pinardii, C.raimondoi, C.reuterianus, C.tchihatcheffii, C.thirkei, C.triumfettii, C.woronowii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Eker İ, Kaya A, Çelik A, Eker N. (2024). “İbuflora (Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Kampüs Florası)”. Dış bağlantı
  2. Wagenitz G (1975). Centaurea triumfettii All., Şu eserde: Davis PH (ed.), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh University Press, Edinburgh, 5: 576.
 
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)