floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Ankara - Mayıs 2017 © Fuat Turan
Fraxinus angustifoliaFraxinus angustifoliaFraxinus angustifoliaFraxinus angustifoliaFraxinus angustifoliaFraxinus angustifoliaphotos
Gözlem bildir
Sivri yapraklı dişbudak
Oleaceae / Fraxinus / Fraxinus angustifolia
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Sivri yapraklı dişbudak (Fraxinus angustifolia) Zeytingiller (Oleaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Batı Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Fraxinus angustifolia Vahl şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1804 yılında Enum. Pl. Obs. 1: 52 adlı yayında kullanılmıştır.

Fraxinus etimolojisi

Fraxinus cins adı, doğrudan Klasik Latince kökenli olup "dişbudak ağacı" anlamına gelen fraxinus kelimesinden gelmektedir (Kelimenin daha eski Hint-Avrupa dillerindeki "kayın" veya "parlak" anlamına gelen köklerle de bağlantılı olduğu düşünülmektedir).

angustifolia etimolojisi

Angustifolia Latincede `dar` anlamına gelen `angustus` kelimesi ile `yaprak` anlamına gelen `folium` kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Vahl kısaltması bilim insanı Martin (Henrichsen) Vahl (1749-1804) için kullanılmıştır.

Morfoloji


30 m boylanabilen, kışın yaprak döken bir ağaçtır. Gövde kabuğu inceden inceye ve derin ağsı yarıklı; sürgün ve sap tüysüz; kış sürgünleri koyu kahverengidir. Yapraklar 3-13 yaprakçıklı tüysü, 15-25 cm uzunluğunda, karşılıklı çift veya üçlü sarmal dizili; yaprakçıklar sapsız, dikdörtgenimsi-mızraksı veya şeritsi-mızraksı, 6-8 x 1.5-2.5 cm, sivri uçlu, taban kamamsı ve tam kenarlı, genellikle belirgin şekilde testere dişli, dişler damarların 1-1½ katı kadar sayıda; her iki yüz tüysüz veya altta yaprak orta damarı boyunca kısa ülgerli; eksen tüysüzdür. Çiçeklenme Nisan ayında, yapraklanma öncesi; çiçek kurulı salkım, yaprak ile dal arası, erdişi, erkek çiçekli veya hem erkek hem dişi çiçekli; çanak ve taç yok; erkek çiçekler iki ercikli; erdişi çiçekler iki ercik ve bir ovaryumlu; boyuncuk kısa ve iki tepeciklidir. Kanatlı meyve (samara) değişken, ters yumurtamsı-dikdörtgenimsi veya mızraksı, 2-4.5 x 0.6-1 cm, küt veya keskin uçludur.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Fraxinus angustifoliaOlukkaya / Pınarbaşı / Kayseri
Nisan 2026 ©Mustafa Gökmen
Fraxinus angustifoliaSayfiye / Darende / Malatya
Mart 2024 ©Serdar Ölez
Fraxinus angustifoliaSarıkum / Sinop
Ekim 2023 ©Serdar Ölez
Fraxinus angustifoliaÇobanyıldızı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez
Fraxinus angustifoliaKâhta / Adıyaman
Temmuz 2021 ©Mustafa Gökmen
Fraxinus angustifoliaMaçahel / Artvin
Temmuz 2019 ©Mustafa Gökmen
Fraxinus angustifoliaAnkara
Mayıs 2017 ©Fuat Turan
Fraxinus angustifoliaKurtuluş Parkı / Ankara
Nisan 2016 ©Serdar Ölez
Fraxinus angustifoliaMercan Deresi / Ovacık / Tunceli
Temmuz 2015 ©Ahmet Demirtaş
Fraxinus angustifoliaAltınpark / Ankara
Şubat 2014 ©Ahmet Demirtaş
Fraxinus angustifoliaDarende / Malatya
ŞK249/2016 ©Şükrü Karakuş
Fraxinus angustifoliaKüre / Kastamonu
T5789/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Fraxinus angustifoliaKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2267/2019 ©Serdar Aslan vd.
Fraxinus angustifoliaArıt / Bartın
T3679/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Fraxinus angustifoliaAnkara
Ek1/1653/2015 ©İsmail Eker vd.
Fraxinus angustifoliaBalya / Balıkesir
ISTO 36335/2012 ©Hatice Yılmaz

IUCN Kırmızı Liste Kategorisi


IUCNIUCNrIUCNcat
DÜŞÜK RİSKLİ / LEAST CONCERN
Bu tür geniş yayılışlıdır ve nüfusu yüksektir. Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
Nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerin kırmızı listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından hazırlanmaktadır.
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Fraxinus angustifolia subsp. angustifolia
Türkiye´de doğal yayılan F. angustifolia taksonları: Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa, Fraxinus angustifolia subsp. syriaca
Türkiye´de doğal yayılan diğer Fraxinus türleri: F.angustifolia, F.excelsior, F.ornus, F.pallisae
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Fraxinus türleri: F.americana
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)