floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Çakıloba / Beypazarı / Ankara - Mart 2021 © Serdar Ölez
Muscari adiliiMuscari adiliiMuscari adiliiMuscari adilii
Gözlem bildir
Bey sümbülü
Asparagaceae / Muscari / Muscari adilii
mapmap
Bey sümbülü (Muscari adilii) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Sakarya alt bölgesinde yayılış göstermektedir.

Muscari adilii sadece Ankara çevresinde ve üç popülasyon olarak bulunur; bunlar toprakların marnlı olduğu ve karaçam ve meşe ormanlarının tahrip edilmesinden sonra ardıl bitki örtüsünün geliştiği alanlardır (Güner & Duman 1999). M. adilii΄nin birey sayısı bakımından en zengin yeri Nallıhan Kuş Cenneti yaban hayatı koruma ve iyileştirme alanıdır (Aslım ve ark. 2012). Çok parçalı ve zayıf populasyonlar halinde dağılım gösterir; bilinen toplam birey sayısı 2000’in altındadır; türün toplam yayılış alan 50 km2’yi geçmez (Eker ve ark., 2015)


Türkçe literatürde genellikle Bey sümbülü olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde arap sümbülü veya müşkürüm olarak bilinir. Bilimsel olarak Muscari adilii M.B.Güner & H.Duman şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1999 yılında Karaca Arbor. Mag. 5: 59 adlı yayında kullanılmıştır.

Muscari etimolojisi

Muscari cins adı Latinceden alınmıştır; misk anlamındaki Yunanca μόσχαρι (móschari), Bizans Yunancası μόσκος`dan (móskos) kelimesinden türetilmiştir; cinsin kokusuna atıfta bulunur.

adilii etimolojisi

Adilii epiteti tür adının Türk Botanikçisi Profesör Adil Güner΄e ithaf edildiğini belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.B.Güner kısaltması bilim insanı M.B. Güner (1999) için kullanılmıştır. H.Duman kısaltması bilim insanı Hayri Duman (1959-) için kullanılmıştır; Duman Türk botanikçi, taksonomist ve akademisyendir. Özellikle Türkiye florası, bitki sistematiği ve endemik türler üzerine yaptığı kapsamlı çalışmalarla tanınır. Kariyeri boyunca Anadolunun çeşitli bölgelerinde (özellikle Toroslar ve İç Anadolu) yoğun saha çalışmaları yürüterek bilim dünyası için tamamen yeni olan sayısız endemik bitki türünü keşfetmiş, betimlemiş ve isimlendirmiştir. Türkiyenin bitki biyoçeşitliliğinin haritalandırılmasına, Türkiye Florasına (Flora of Turkey) yönelik ek ciltlere ve modern bitki listesi çalışmalarına yaptığı büyük katkılarla ülkemizin önde gelen botanikçileri arasında yer almaktadır.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Muscari adiliiÇakıloba / Beypazarı / Ankara
Mart 2021 ©Serdar Ölez
Muscari adiliiAnkara
Ek1/247/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Muscari türleri: M.adilii, M.anatolicum, M.armeniacum, M.artvinense, M.atillae, M.aucheri, M.azureum, M.babachii, M.bourgaei, M.caucasicum, M.coeleste, M.comosum, M.discolor, M.elmasii, M.erdalii, M.erzincanicum, M.inconstrictum, M.kerkis, M.latifolium, M.longipes, M.macbeathianum, M.macrocarpum, M.massayanum, M.microstomum, M.mirum, M.neglectum, M.parviflorum, M.racemosum, M.sandrasicum, M.savranii, M.serpentinicum, M.sivrihisardaghlarensis, M.tenuiflorum, M.turcicum, M.tuzgoluensis, M.ufukii, M.vuralii, M.weissii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Güner, B. & Duman, H. (1999) A new species of Muscari Mill. (Liliaceae) from central Anatolia. Karaca Arboretum Magazine 5: 35–40.
  2. Aslım, G., Yiğit, A., İzmirli, S. & Yaşar, A. 2012. Hayvan koruma kavramı ve biyoetik çerçevesinde yaban hayatı koruma ve yaban hayatı geliştirme sahaları, Kafkas Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dergisi, 18 (4): 657-662. DOI:10.9775/kvfd.2012.6217
  3. Keser, A. M. , Ayyıldız, G. , Yıldırım, M. , Yaprak, A. E. & Tuğ, G. N. (2020). Conservation Status Of Three Rare And Endemic Species From Turkey (Kalidium wagenitzii, Muscari adilii & Verbascum gypsicola) . Trakya University Journal of Natural Sciences , 21 (2) , 151-157 . DOI: 10.23902/trkjnat.751851
  4. Eker, İ. , Vural, M. & Aslan, S. (2015). Ankara İli’nin Damarlı bitki çeşitliliği ve korumada öncelikli taksonları . Bağbahçe Bilim Dergisi , 2 (3) , 57-114 . Retrieved from Dış bağlantı
  5. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  6. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  7. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  8. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)