floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bozören / Geyve / Sakarya - Nisan 2026 © Serdar Ölez
Euphorbia condylocarpaEuphorbia condylocarpaEuphorbia condylocarpaEuphorbia condylocarpaEuphorbia condylocarpaEuphorbia condylocarpaphotos
Gözlem bildir
Gijeletri
Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia condylocarpa
mapmap
Gijeletri (Euphorbia condylocarpa) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Fırat alt bölgesinde doğal yayılış göstermektedir.

1000-1450 m yükseklikler arasında; taşlık alanlar, madenler, karaçam ve Toros göknarı ormanlarında gözlemlenebilir. 


Bilimsel olarak Euphorbia condylocarpa M.Bieb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında Fl. Taur.-Caucas. 1: 377 adlı yayında kullanılmıştır.

Euphorbia etimolojisi

Euphorbia cins adı, Numidya Kralı II. Juba´nın özel hekimi olan Antik Yunan asıllı Euphorbus´a ithafen oluşturulmuştur; bu isimlendirme hekimin hatırasını onurlandırmak amacıyla antik tıbbi literatürden botanik terminolojisine aktarılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır; Bieberstein Alman kökenli Rus botanikçi ve kâşiftir; özellikle Kırım (Tauria), Kafkasya ve Güney Rusya bölgelerine düzenlediği araştırma gezileriyle tanınır. Bu bölgelerin bitki çeşitliliğini detaylıca inceleyerek derlediği Flora Taurico-Caucasica adlı klasik eseriyle çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış ve Doğu Avrupa ile Ön Asya florasının aydınlatılmasına temel niteliğinde katkılar sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Tüysüz çok yıllık. Gövde yumrulu, yumurtamsı-küremsi kökten yükselir, yoğun yapraksı. Sap yaprakları sapsız, genişçe kalpsi-sapı kavrayan/saran, mızraksı, ince testere dişli. Çiçek durumu neredeyse şemsiyemsi, ışınlar ve ikincil ışınlar 5-8, kısa, iki parçalı. Işınsal yapraklar sadeleşmiş, dikdörtgenimsi-üçgen biçimli; ikincil ışın yapraklar tabanda kesik, yarı daire şeklinden böbrek şekline kadar, uzunluğundan daha geniş than, alttakiler 4-7 x 8-10 mm, çok küt uçlu. siyatiyumlar yarım küresel-ters koni biçiminde, ~ 1, 5 x 2 mm; geniş, kısa, enine yumurtamsı loblu. Meyve kısaca ana bir sap üzerinde, neredeyse küresel, yarım küresel-konik siğilli; karunkula yumurtamsı-üçgen biçimli.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Euphorbia condylocarpaŞeyhmuhittin / Ayaş / Ankara
Mayıs 2026 ©Serdar Ölez
Euphorbia condylocarpaBozören / Geyve / Sakarya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Euphorbia condylocarpaArdıçlı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Salih Usta
Euphorbia condylocarpaKüre / Kastamonu
T4588/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Euphorbia condylocarpaKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2599/2019 ©Serdar Aslan vd.
Euphorbia condylocarpaAnkara
Ek1/1070/2015 ©İsmail Eker vd.
Euphorbia condylocarpaGürün / Sivas
ISTO37862/2013 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Euphorbia condylocarpaBalya / Balıkesir
ISTO 36549/2013 ©Hatice Yılmaz
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Euphorbia cardiophylla
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.virgata, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)