floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Salih Usta
Euphorbia grisophyllaEuphorbia grisophylla
Gözlem bildir
Dizsütleğeni
Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia grisophylla
mapmapmapmap
Dizsütleğeni (Euphorbia grisophylla) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Hakkari alt bölgelerinde yayılış göstermektedir. 1700-3080 m yükseklikler arasında; kurak kayalı mağmatik ve kireçtaşlı yamaçlar ve çağıllıklarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Euphorbia grisophylla M.L.S.Khan şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1964 yılında Notes Roy. Bot. Gard. Edinburgh 25: 94 adlı yayında kullanılmıştır.

Euphorbia etimolojisi

Yunan fizikçisi Euphorbos, kaktüs benzeri bir bitkiden bahsederek güçlü bir müshil olarak kullanıldığını yazmıştır; Numidia Kralı II.Juba MS 12`de bu bitkiye Euphorbos adını vermiştir; 1753`te bu bitkiyi de içeren tüm cins Euphorbia olarak adlandırılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.L.S.Khan kısaltması bilim insanı Mohammed L.S. Khan (1924-) için kullanılmıştır.

Morfoloji


Az miktarda veya yaygın havlı-cılız tüylü veya neredeyse tüysüz, çok yıllık bir türdür. Gövdeler birkaç tane, 70 cm´ye kadar boyda, sıklıkla basit, odunsu köksaptan yükselen şekilde ve tabanda belirgin pulsudur. Sap yaprakları gri-yeşil, neredeyse sapsız, dikdörtgenimsi, mızraksı veya genişçe yumurtamsı, 2.5-7 x 1-3 cm, keskin veya küt uçlu, tam kenarlı, sıklıkla belirgin yanal damarlıdır. Işınsal yapraklar yumurtamsı-mızraksı, genişçe yumurtamsı veya yumurtamsı eşkenar dörtgen biçimlidir. İkincil ışınsal yapraklar yumurtamsı-üçgensi veya yuvarlağımsı, 0.8-2.7 x 0.8-3 cm, taban kesik veya sığ kalpsidir ve başlangıçta sarımsı renktedir. Işınlar ( 4- ) 5 adettir, nadiren çatalanır; yaprak koltuğunda genellikle yoktur. Meyve üç loblu, 5-7 mm çapta, konik-silindirik siğillerle kaplıdır ve tüysüzdür. Tohumlar genişçe yumurta biçimli, 4 mm, pürüzsüz yüzeyli ve gridir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Euphorbia grisophyllaPülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Salih Usta
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.virgata, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)