floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Söke / Aydın - Nisan 2024 © Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaphotos
Gözlem bildir
Sütleğen
Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia rigida
mapmapmapmapmapmapmapmap
Sütleğen (Euphorbia rigida) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Orta Karadeniz, Asıl Ege, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesine yakın yerler ile 2000 m yükseklikler arasında; açık kızıçam ormanlarında, kermes meşesi hakim makilikler ve friganalarda;  kireçtaşı yamaçlarda, bozkırlarda, nadas tarlalarında ve benzeri yerlerde doğal gelişim gösterir.

Bilimsel olarak Euphorbia rigida M.Bieb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında Fl. Taur.-Caucas. 1: 375 adlı yayında kullanılmıştır.

Euphorbia etimolojisi

Euphorbia cins adı, Numidya Kralı II. Juba´nın özel hekimi olan Antik Yunan asıllı Euphorbus´a ithafen oluşturulmuştur; bu isimlendirme hekimin hatırasını onurlandırmak amacıyla antik tıbbi literatürden botanik terminolojisine aktarılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır; Bieberstein Alman kökenli Rus botanikçi ve kâşiftir; özellikle Kırım (Tauria), Kafkasya ve Güney Rusya bölgelerine düzenlediği araştırma gezileriyle tanınır. Bu bölgelerin bitki çeşitliliğini detaylıca inceleyerek derlediği Flora Taurico-Caucasica adlı klasik eseriyle çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış ve Doğu Avrupa ile Ön Asya florasının aydınlatılmasına temel niteliğinde katkılar sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


60 cm kadar boylanabilen, gürbüz görünümlü, çok yıllık bir türdür. Gövdeler odunsu bir kazık kök üzerinde dar açılı yükselir ve çok sayıdadır; yüzeyler az derecede beyaz toz granüller ile örtülü-kabarcıklıdır. Sap yaprakları etli yapıda, mızraksı formda ve 2-7 x 0.5-1.7 cm boyutlardadır; sivri uçlu ve tam kenarlıdır. Işınsal dalların yaprakları yumurtamsı-mızraksı, yumurtamsı veya ters yumurtamsı formdadır. İkincil ışınsal dalların yaprakları yuvarlağımsı, böbrek şeklinde veya yumurtamsı-üçgensi formda ve 7-20 x 7-23 mm boyutlardadır, uçları dikensidir ve dip kısmı kamamsı veya sığ kalpsidir. Işın sayısı 7-16 arasındadır ve ışınlar çatallanmaz veya sadece 1 kez çatallanır. Çiçeklenme Mart-Ağustos ayları arasında gerçekleşir; bezeler 2 boynuzludur ve boynuzlar uca doğru kalınlaşır veya lobludur; siyatofil loblar yuvarlağımsı formdadır. Meyve yumurta biçimli-konik, üç köşeli ve 6-7 mm çaptadır, yüzeyi seyrek kabarcıklıdır. Tohumlar yumurta biçimli-silindirik ve 3.5-4 mm uzunluktadır; yüzeyi ± pürüzsüz, soluk gri veya beyaz renktedir ve küçük terminal bir karunkula bulunur.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Euphorbia rigidaHamidiye / Pozantı / Adana
Temmuz 2026 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaİlimtepe / Körfez / Kocaeli
Mart 2026 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaArif / Finike / Antalya
Mart 2026 ©Figen Balamur Uğur
Euphorbia rigidaKapubağ / Yatağan / Muğla
Nisan 2025 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaKüreçayı / Hanönü / Kastamonu
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaSöke / Aydın
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaBuharkent / Aydın
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaGemişpınarı / Çardak / Denizli
Mart 2020 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaNGBB / İstanbul
Ocak 2020 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaKuşadası / Aydın
/2016 ©Samire Aydemir
Euphorbia rigidaKaş / Antalya
S.Soylu#1160/2014 ©Seda Soylu
Euphorbia rigidaPirene / Aydın
EGE11709/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.virgata, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2020)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)