floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Ağaşenlik / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Mustafa Gökmen
Aethionema arabicumAethionema arabicumAethionema arabicumAethionema arabicumAethionema arabicumAethionema arabicumphotos
Gözlem bildir
Araptaşçantası
Brassicaceae / Aethionema / Aethionema arabicum
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Araptaşçantası (Aethionema arabicum) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Güney Marmara, Batı ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Antalya, Adana, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

600-2700 m yükseklikler arasında; nadas ve taşlık yamaçlarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Aethionema arabicum (L.) Andrz. ex DC. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1821 yılında Syst. Nat. 2: 560 adlı yayında kullanılmıştır.

Aethionema etimolojisi

Aethionema cins adı Yunanca aetho (yakmak/parlamak) ve nema (iplik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazı türlerdeki stamen iplikçiklerinin yanık veya parlak görünümüne atıfta bulunur. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır. Andrz. kısaltması bilim insanı Antoni Lukianowicz Andrzejowski (1785-1868) için kullanılmıştır. DC. kısaltması bilim insanı Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) için kullanılmıştır; Candolle bitkilerin morfolojik akrabalıklarına dayanan doğal sınıflandırma sistemini geliştirerek modern taksonomiye yön veren İsviçreli botanikçidir; Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis adlı eseriyle dünya florasının sınıflandırılmasında temel bir kaynak oluşturmuş ve bu taksonu (ilk olarak Scorzonera cinsi altında) bilim dünyasına tanıtmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


10-15 cm boylanabilen, tek yıllık bir türdür. Gövdeler genellikle dallanmıştır. Dip yapraklar dikdörtgenimsi veya genişçe yumurtamsı ve saplıdır. Sap yaprakları dip yapraklarına benzer, ancak keskin uçlu, kalpsi ve sapı kavrar şekildedir. Taç yapraklar 2-3 x 0.5-1 mm, beyaz veya pembedir. Sapçıklar kıvrımlı, dişli ve boylarının çokça kısmında gevşekçe kaynaşıktır; ercikler uzunca ve ucu sivri çıkıntılıdır. Nadiren heterocarpiktir. Meyve sapı ± dik ve 2-5 mm uzunluktadır; meyve genişçe yumurtamsı ve 6-12 x 6-12 mm boyutlardadır; perde 4-6 x 1-1.5 mm boyutlardadır; kanatlar 2-3 mm boydadır; girinti 2-4 mm boydadır; boyuncuk çok kısa ve 1 mm´den azdır, kırılgandır. Tohumlar 3-4 kabarcıklı ve yapışkandır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Aethionema arabicumTaşoluk / Göksun / Kahramanmaraş
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema arabicumZaviye / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema arabicumGünpınar / Darende / Malatya
Mayıs 2024 ©Mustafa Gökmen
Aethionema arabicumKırankışla / Sungurlu / Çorum
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Aethionema arabicumCumhuriyet / Beypazarı / Ankara
Mart 2024 ©Serdar Ölez
Aethionema arabicumPolatlı / Ankara
Mayıs 2023 ©Mustafa Gökmen
Aethionema arabicumAğaşenlik / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen
Aethionema arabicumPolatlı / Ankara
Mayıs 2017 ©Serdar Ölez
Aethionema arabicumPülümür / Tunceli
Armağan 6490/2020 ©Metin Armağan
Aethionema arabicumKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2130/2019 ©Serdar Aslan vd.
Aethionema arabicumAnkara
Ek1/369/2015 ©İsmail Eker vd.
Aethionema arabicumGürün / Sivas
ISTO37809/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Aethionema türleri: A.acarii, A.alanyae, A.annuum, A.apetalum, A.arabicum, A.armenum, A.balansae, A.bingoelicum, A.caespitosum, A.capitatum, A.carneum, A.cordatum, A.coridifolium, A.demirizii, A.diastrophis, A.dincii, A.dumanii, A.dumelicum, A.ertughrulii, A.erzincanum, A.eunomioides, A.fimbriatum, A.froedinii, A.fruticulosum, A.grandiflorum, A.heterocarpum, A.heterophyllum, A.huber-morathii, A.karamanicum, A.lepidioides, A.lycium, A.marashicum, A.membranaceum, A.munzurense, A.oppositifolium, A.ozbekii, A.papillosum, A.saxatile, A.schistosum, A.speciosum, A.spicatum, A.stylosum, A.subulatum, A.syriacum, A.thesiifolium, A.turanicum, A.turcica, A.virgatum, A.yildirimlii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)