Nallıhan / Ankara - Mayıs 2016 © Serdar Ölez
Gözlem bildir
Türk Taş Gülü
Brassicaceae /
Aethionema /
Aethionema turcica Türk Taş Gülü (
Aethionema turcica) Turpgiller (
Brassicaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Sakarya alt bölgesinde yayılış göstermektedir. 840-1200 metre yükseklikte, bozkırlarda yetişir. IUCN-Kırmızı Liste kategorisinde CR (Critically Endangered - Çok Tehlikede) statüsündedir. Ağaçlandırma, aşırı otlatma, tarla açma ve yol genişletme çalışmaları başlıca tehdidi altındadır. Polatlı-Acıkır ve Ayaş, Aysantıbeli’nde 500 civarı bireyle yaşam mücadelesi vermektedir.
Bilimsel olarak
Aethionema turcica H.Duman & Aytaç şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1991 yılında
Karaca Arbor. Mag. 1: 71 adlı yayında kullanılmıştır.
Aethionema etimolojisi
Aethionema cins adı Yunanca
aetho (yakmak/parlamak) ve
nema (iplik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazı türlerdeki stamen iplikçiklerinin yanık veya parlak görünümüne atıfta bulunur. Kısaltmalar arasında yer alan
& işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir.
H.Duman kısaltması bilim insanı Hayri Duman (1959-) için kullanılmıştır; Duman Türk botanikçi, taksonomist ve akademisyendir. Özellikle Türkiye florası, bitki sistematiği ve endemik türler üzerine yaptığı kapsamlı çalışmalarla tanınır. Kariyeri boyunca Anadolunun çeşitli bölgelerinde (özellikle Toroslar ve İç Anadolu) yoğun saha çalışmaları yürüterek bilim dünyası için tamamen yeni olan sayısız endemik bitki türünü keşfetmiş, betimlemiş ve isimlendirmiştir. Türkiyenin bitki biyoçeşitliliğinin haritalandırılmasına, Türkiye Florasına (Flora of Turkey) yönelik ek ciltlere ve modern bitki listesi çalışmalarına yaptığı büyük katkılarla ülkemizin önde gelen botanikçileri arasında yer almaktadır.
Aytaç kısaltması bilim insanı Zeki Aytaç için kullanılmıştır; Aytaç Türk botanikçi, taksonomist ve akademisyendir (Prof. Dr.). Gazi Üniversitesi Biyoloji Bölümünde uzun yıllar görev yapmış olup, Türkiye florası, bitki sistematiği ve endemik türler üzerine yürüttüğü kapsamlı araştırmalarla tanınır. Özellikle Türkiyenin en büyük familyalarından olan Fabaceae (Baklagiller, bilhassa Astragalus - geven ve Ebenus cinsleri) ile Lamiaceae (Ballıbabagiller) familyaları üzerine derinlemesine çalışmalar yapmıştır. Kariyeri boyunca Anadolunun dört bir yanında yürüttüğü yoğun saha çalışmalarıyla bilim dünyası için çok sayıda yeni endemik bitki türünü keşfetmiş, betimlemiş ve literatüre kazandırmıştır.