floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Nallıhan / Ankara - Mayıs 2016 © Serdar Ölez
Aethionema armenumAethionema armenumAethionema armenumAethionema armenumAethionema armenumAethionema armenumphotos
Gözlem bildir
Taşçantası
Brassicaceae / Aethionema / Aethionema armenum
mapmapmapmapmapmapmapmap
Taşçantası (Aethionema armenum) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

İran-Turan fitocoğrafik bölgesi elementidir ve Transkafkasya´da da yayılış gösterir. Nisan ve Haziran ayları arasında çiçeklenir; 800 ile 1700 metre arası rakımlarda, kayalık yamaçlarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Aethionema armenum Boiss. şeklinde tanımlanır.

Aethionema etimolojisi

Aethionema cins adı Yunanca aetho (yakmak/parlamak) ve nema (iplik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazı türlerdeki stamen iplikçiklerinin yanık veya parlak görünümüne atıfta bulunur.

armenum etimolojisi

Armenum epiteti, Doğu Anadolu, Kafkasya ve çevresini kapsayan tarihi Ermenistan (Armenia) coğrafyasına ithafen türetilmiştir; taksonun yayılış gösterdiği alana veya tip örneğinin toplandığı lokaliteye işaret eden coğrafi bir epitettir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Çok gövdeli, alçak boylu, tüysüz veya üzeri papilli (var. papillosum), çiçekli gövdeleri basit veya nadiren dallanmış, yarı dik veya yükselici yapıda ve 10-20 cm boylarında çok yıllık bir bitkidir. Yaprakları çizgisel-dikdörtgensi biçimde, 5-15 mm uzunluğunda ve sivri uçludur (akut). Çiçek durumu başçık-kalkansı (kapitat-korimboz) formda olup meyve zamanında genişler. Taç yaprakları (petaller) pembe veya beyaz renkli, 3-5.5 x 1.5 mm boyutlarında ve taban kısmında belirgin 3 damarlıdır. Erkek organların ipçikleri (filamentler) birleşik veya dişli yapıda olmayıp tabanda genişlemiştir; başçıkları (anterler) kısa ve ani sivri uçludur (apikulat). Ovaryumu 2 bölmeli (lokuluslu) olup, her bölmede 1 (nadiren 2) tohum taslağı taşır. Meyve sapları dik veya geriye doğru kıvrık (rekürv) formda ve 3-5 mm uzunluğundadır. Silikula tipi meyveleri yumurtamsı-ters yumurtamsı (ovat-obovat) ve kayık biçiminde (simbiform), 4.5-7 x 4-5 mm boyutlarında ve tabanda kalp (kordat) şeklindedir. Meyve kanatları 1-1.5 mm, kenarları yuvarlak dişli (krenat) veya tamdır; meyve ucundaki girinti (sinüs) 1-1.5 mm derinliğinde olup boyuncuk (stil) 0.5 mm uzunluğundadır. Tohumları 2 adet (veya tek bölmeli meyvelerde nadiren 1 adet), papilli veya zayıf papilli yapıda olup müsilajlı değildir.
Oldukça değişken bir habitusa sahip olan türün, daha uzun boylu örnekleri morfolojik olarak yakın akrabası Aethionema grandiflorum türüne yaklaşır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Aethionema armenumİbrahimpaşa / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumYukarıulupınar / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumŞuğul / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumHacılar Sıragöz / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumİlyakut / Ayaş / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumGünpınar / Darende / Malatya
Mayıs 2024 ©Mustafa Gökmen
Aethionema armenumTaşören / Güdül / Ankara
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Aethionema armenumNallıhan / Ankara
Mayıs 2016 ©Serdar Ölez
Aethionema armenumNallıhan / Ankara
Mayıs 2016 ©Fuat Turan
Aethionema armenumDarende / Malatya
ŞK4679/2016 ©Şükrü Karakuş
Aethionema armenumPülümür / Tunceli
Armağan 4806/2020 ©Metin Armağan
Aethionema armenumAnkara
Ek1/370/2015 ©İsmail Eker vd.
Aethionema armenumGürün / Sivas
ISTO37427/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Aethionema armenumEğrisöğüt / Pınarbaşı / Kayseri
AEF 21636/2002 ©Ayşe Mine Özkan v.d.
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Aethionema recurvum, aaethionema pseudarmenum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Aethionema türleri: A.acarii, A.alanyae, A.annuum, A.apetalum, A.arabicum, A.armenum, A.balansae, A.bingoelicum, A.caespitosum, A.capitatum, A.carneum, A.cordatum, A.coridifolium, A.demirizii, A.diastrophis, A.dincii, A.dumanii, A.dumelicum, A.ertughrulii, A.erzincanum, A.eunomioides, A.fimbriatum, A.froedinii, A.fruticulosum, A.grandiflorum, A.heterocarpum, A.heterophyllum, A.huber-morathii, A.karamanicum, A.lepidioides, A.lycium, A.marashicum, A.membranaceum, A.munzurense, A.oppositifolium, A.ozbekii, A.papillosum, A.saxatile, A.schistosum, A.speciosum, A.spicatum, A.stylosum, A.subulatum, A.syriacum, A.thesiifolium, A.turanicum, A.turcica, A.virgatum, A.yildirimlii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Google. (2026). Gemini (Haziran 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme) Dış bağlantı
  3. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  4. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  5. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  6. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)