floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Cunda Adası / Ayvalık / Balıkesir - Nisan 2021 © Nilgün Sönmez
Iris suaveolensIris suaveolensIris suaveolensIris suaveolensIris suaveolensIris suaveolensphotos
Gözlem bildir
Bodur Süsen
Iridaceae / Iris / Iris suaveolens
mapmapmapmapmapmapmap
Bodur Süsen (Iris suaveolens) Süsengiller (Iridaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı ve Orta Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 30-1400 m yüksekliklerde; çalılıklar ve kayalı tepelerde gelişim gösterirler.
Bilimsel olarak Iris suaveolens Boiss. & Reut. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 13 yılında Diagn. Pl. Orient. 2 adlı yayında kullanılmıştır.

Iris etimolojisi

İris cins adı Yunancada `gökkuşağı tanrısı` anlamına gelen Ἶρις (iris) kelimesinden türetilmiştir; iris mitolojide diğer tanrılara haberci olarak hizmet ediyordu; iris ayrıca gözün renkli kısmına verilen isimdir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier İsviçreli botanikçi, kâşif ve matematikçidir; Türkiye´den ve birçok başka ülkeden ve bölgeden bitki örnekleri toplamıştır; çok sayıda bitki cinsini ilk defa Boissier tanımlamıştır. Reut. kısaltması bilim insanı George François Reuter (1805-1872) için kullanılmıştır.

Morfoloji


8-14(-25) cm boylanabilen, çok yıllık, rizomlu bir bitkidir. Gövde basit ve çok kısa, en çok 6 cm`dir. Yapraklar 0.5-1(-1.3) cm genişlikte, oraksı, grimsi-yeşil renkte, bazen kenarları eflatun renktedir. Çiçeklenme dönemi Mart-Nisan aylarında; çiçekler 1-2 adet, terminal; brakte ve brakteol kayık şeklinde, belirgin omurgalı, 3.5-7 cm, yaklaşık olarak eşit veya brakteol hafifçe daha küçük, yeşil , bazen eflatuna çalar; 2 çiçekli olduğunda içteki brakteol çoğunlukla zarsı, omurgasız; çiçekler eflatun, sarı veya iki renkli, dış tepaller eflatunumsu veya kahverengimsi lekeli, püskül sarı, krem rengi veya eflatun; çiçek zarfı (perianth) 2.5-4.3(-5.5) cm; dış tepaller ters yumurtamsı, 3.5-5x1-1.8 cm; iç tepaller genişçe ters yumurtamsı veya dikdörtgenimsi, ucu tırnak gibi birdenbire daralmış, 3.5-6x1.6-2(-2.5) cm`dir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Iris suaveolensDemircihalil / Kırklareli
Mayıs 2025 ©Mustafa Gökmen
Iris suaveolensBoyalılar / Daday / Kastamonu
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Iris suaveolensKaraağaç / Uşak
Nisan 2024 ©Serdar Ölez
Iris suaveolensCunda Adası / Ayvalık / Balıkesir
Nisan 2021 ©Nilgün Sönmez
Iris suaveolensDikmen / Beypazarı / Ankara
Nisan 2017 ©Serdar Ölez
Iris suaveolensKuşadası / Aydın
KB254/2016 ©Samire Aydemir
Iris suaveolensKüre / Kastamonu
T4501/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Iris suaveolensUlus / Bartın
T3118/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Iris suaveolensBornova / İzmir
EGE4833/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Iris suaveolensAnkara
Ek1/1163/2015 ©İsmail Eker vd.
Iris suaveolensBigadiç / Balıkesir
ÖG1780/2012 ©Özal Güner vd.
Iris suaveolensSimav / Kütahya
MA 578/2011 ©Mikail Açar
Herbarium Berolinense
Iris suaveolensKemalpaşa /  İzmir
B100366316/1933 ©Schwarz,O.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Iris türleri: I.albicans, I.aphylla, I.aschersonii, I.atropatana, I.aucheri, I.bakeriana, I.barnumiae, I.caucasica, I.danfordiae, I.elegantissima, I.farashae, I.foetidissima, I.galatica, I.gatesii, I.histrio, I.histrioides, I.junonia, I.kerneriana, I.kirkwoodiae, I.lazica, I.lycotis, I.masia, I.nectarifera, I.nezahatiae, I.orientalis, I.pamphylica, I.paradoxa, I.persica, I.peshmeniana, I.pseudacorus, I.pseudocaucasica, I.pumila, I.purpureobractea, I.reticulata, I.sari, I.schachtii, I.sibirica, I.sintenisii, I.sophenensis, I.sprengeri, I.spuria, I.stenophylla, I.suaveolens, I.taochia, I.tuberosa, I.unguicularis, I.urmiensis, I.xanthospuria, I.zagrica
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)