floranatolica

Gökçeağaç / Uğurludağ / Çorum - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen

Gözlem bildir

Akbaldır

Asparagaceae / Ornithogalum / Ornithogalum narbonense

Akbaldır (Ornithogalum narbonense) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Ergene, Batı ve Orta Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 3000 m yükseklikler arasında; yamaçlar, nadas alanları, yol kenarları ve döküntü alanlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Ornithogalum narbonense L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1756 yılında Cent. Pl. II : 15 adlı yayında kullanılmıştır. Ornithogalum Yunancada `kuş` anlamına gelen ornithos kelimesi ile `süt` anlamına gelen gala kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; beyaz çiçeklerine atfen adlandırıldığı sanılmaktadır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.

Morfoloji

Yapraksız çiçek sapı 80 cm kadar boylanabilir. Yapraklar birkaç tanedir, şeritsidir ve 16 mm´ye kadar genişliktedir, yapraksız çiçek sapından daha kısadır, genellikle kalıcıdır, tam kenarlı veya kenarlar küçük dişlidir. Salkım silindirik ve 25-75 çiçeklidir. Çiçek örtüsü dilimleri 10-16 mm boyda ve beyazdır, dış kısmında geniş veya dar yeşil şerit bulunur, çiçeklenme dönemi sonrasında içe bükülür ve burulur. Meyve sapı 40 mm´ye kadardır, gövdeye net dik açılıdır. Kapsül yumurta biçimli veya yumurtamsı-silindiriktir.

Gözlemler

Ardıçlı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen Ornithogalum narbonense

Gökçeağaç / Uğurludağ / Çorum
Haziran 2020 ©Mustafa Gökmen Ornithogalum narbonense

Darende / Malatya
1965-1985 ©Davis, P.H. v.d. Ornithogalum narbonense

Türkiye´de doğal yayılan diğer Ornithogalum türleri: O.adanense, O.alatepense, O.alatum, O.alpigenum, O.amplificatum, O.anamurense, O.anatolicum, O.arabicum, O.arcuatum, O.armeniacum, O.balansae, O.beyazoglui, O.boucheanum, O.chetikianum, O.collinum, O.comosum, O.demirizianum, O.erichpaschei, O.euxinum, O.fimbriatum, O.graciliflorum, O.gussonei, O.hajastanum, O.improbum, O.isauricum, O.joschtiae, O.kuereanum, O.lanceolatum, O.luschanii, O.macrum, O.malatyanum, O.mekselinae, O.microcarpum, O.montanum, O.munzurense, O.mysum, O.nallihanense, O.narbonense, O.navaschinii, O.neurostegium, O.nivale, O.nurdaniae, O.nutans, O.oligophyllum, O.orthophyllum, O.pamphylicum, O.pascheanum, O.persicum, O.pyrenaicum, O.refractum, O.sandrasicum, O.sigmoideum, O.sorgerae, O.sphaerocarpum, O.sphaerolobum, O.sumbulianum, O.tardum, O.transcaucasicum, O.uluense, O.umbellatum, O.vasakii, O.wiedemannii

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Ornithogalum narbonense. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ocak 17, 2026, Erişim adresi http://floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Ornithogalum-narbonense
Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz. Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir. Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz. Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Ornithogalum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler