floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Palanga / Darende / Malatya - Haziran 2025 © Bahadır Sezegen
Ornithogalum sphaerocarpumOrnithogalum sphaerocarpumOrnithogalum sphaerocarpumOrnithogalum sphaerocarpumOrnithogalum sphaerocarpum
Gözlem bildir
Salkımsakarca
Asparagaceae / Ornithogalum / Ornithogalum sphaerocarpum
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Salkımsakarca (Ornithogalum sphaerocarpum) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Nisan ve temmuz ayları arasında çiçeklenir. Deniz seviyesinden 1800 m rakıma kadar; magmatik ve kalkerli yamaçlarda, tepe yamaçlarında, friganalarda, tarlalarda ve baltalık orman açıklıklarında yetişir. 


Bilimsel olarak Ornithogalum sphaerocarpum A.Kern. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1878 yılında Oesterr. Bot. Z. 28: 15 adlı yayında kullanılmıştır.

Ornithogalum etimolojisi

Ornithogalum Yunancada `kuş` anlamına gelen ornithos kelimesi ile `süt` anlamına gelen gala kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; beyaz çiçeklerine atfen adlandırıldığı sanılmaktadır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. A.Kern. kısaltması bilim insanı Anton Joseph Kerner (1831-1898) için kullanılmıştır.

Morfoloji


Çok yıllık, soğanlı ve otsu bitkilerdir. Soğanları 2.5–4.5 × 1.5–2.5 cm boyutlarında, yumurtamsı yapıda ve soğancıksızdır; tünik siyahımsı veya kırmızımsı kahverengi, içte ise krem rengi ve zarımsıdır. Gövde 15–35 cm uzunluğunda, narin ve tüysüzdür. Yapraklar 3–6 adet, 9–36 × 0.2–0.6 cm boyutlarında, şeritsi, tüysüz yapıda olup tabanda gövdeyi sıkıca sarar ve gövdeye eşit ya da ondan daha uzundur. Çiçek durumu 10–15 cm uzunluğunda, silindirik bir salkım formundadır ve 10–30 çiçekli, gevşek yapıda olup kısır çiçek barındırmaz; genç çiçekler ise uç kısımda kümelenmiştir. Çiçek sapı çiçekte dik-yükselici olup alt kısımda olgun çiçeklerde 8–22 mm, ortada ergin çiçeklerde 5–20 mm, üstteki genç çiçeklerde ise 2–12 mm uzunluğundadır. Bırakte çiçekte 6–10 mm, meyve zamanında ise 8–15 mm uzunluğunda, darca mızraksı ve mat yapılıdır. Çiçek örtüsü segmentleri iç yüzde süt beyazı rengindedir; dış yüzde ise belirgin, boyuna dar veya geniş yeşil bir şerit taşır. Perigon uzunluğu 6–9 mm arasında değişir. Erkek organlar iki biçimli olup dişi organla hemen hemen eşit boydadır; filamentler mızraksı formdadır ve yumurtalık seviyesinden uca doğru dereceli olarak daralır; anterler krem rengindedir ve 1.9–2.5 × 0.7–1 mm boyutlarındadır. Dişi organ 4–7 mm uzunluğunda ve gösterişlidir; yumurtalık yumurtamsı-dörtgen, 2–2.5 × 1.5–2 mm boyutlarında, kanatsız ve tepeye doğru sarı renklidir; stilus 2–3.5 mm uzunluğunda, beyaz ve sağlamdır. Kapsül 8–10 × 4–5 mm boyutlarında, armutsu, 3 loplu, mumsu ve kanatsızdır; meyve sapı ise 2–4.5 cm uzunluğunda, kalınlaşmış ve dik-yükselicidir. Tohumlar yaklaşık 1.5 mm çapında, biçimsiz veya yarım aysı, kalkansız, düzensiz ağsı yüzeyli ve siyah renklidir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Ornithogalum sphaerocarpumAkbaba / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Ornithogalum sphaerocarpumPalanga / Darende / Malatya
Haziran 2025 ©Bahadır Sezegen
Ornithogalum sphaerocarpumDarende / Malatya
ŞK1230/2016 ©Şükrü Karakuş
Ornithogalum sphaerocarpumAkçakoca / Düzce
/2006 ©Aslı Doğru Koca v.d.
Ornithogalum sphaerocarpumKaş / Antalya
S.Soylu#1573/2014 ©Seda Soylu
Ornithogalum sphaerocarpumKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 1384/2019 ©Serdar Aslan vd.
Ornithogalum sphaerocarpumPülümür / Tunceli
/2017 ©Ebru Yüce Babacan ...
Ornithogalum sphaerocarpumGümüldür / Menderes / İzmir
EGE288913/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Ornithogalum sphaerocarpumAnkara
Ek1/271/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Ornithogalum türleri: O.adanense, O.alatepense, O.alatum, O.alpigenum, O.amplificatum, O.anamurense, O.anatolicum, O.arabicum, O.arcuatum, O.armeniacum, O.balansae, O.beyazoglui, O.boucheanum, O.brachystachys, O.chetikianum, O.collinum, O.comosum, O.demirizianum, O.erichpaschei, O.euxinum, O.fimbriatum, O.graciliflorum, O.gussonei, O.hajastanum, O.improbum, O.isauricum, O.joschtiae, O.kuereanum, O.lanceolatum, O.luschanii, O.macrum, O.malatyanum, O.mekselinae, O.microcarpum, O.montanum, O.munzurense, O.mysum, O.nallihanense, O.narbonense, O.navaschinii, O.neurostegium, O.nivale, O.nurdaniae, O.nutans, O.oligophyllum, O.orthophyllum, O.pamphylicum, O.pascheanum, O.persicum, O.pyrenaicum, O.refractum, O.sandrasicum, O.sigmoideum, O.sorgerae, O.sphaerocarpum, O.sphaerolobum, O.sumbulianum, O.tardum, O.transcaucasicum, O.uluense, O.umbellatum, O.vasakii, O.wiedemannii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. A. Güner, B. Mutlu, B. Özüdoğru, A. Kandemir, Y. Menemen, H. Yıldırım, S. Aslan, D. Asal, I. Güner, G. Ekşi Bona, F. Şen Gökmen ve N. Kahraman (Edlr.), Resimli Türkiye Florası (The Illustrated Flora of Türkiye) veb sürümü. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. Dış bağlantı
  3. Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2026).
  4. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  5. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  6. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  7. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)