Polonezköy / Beykoz / İstanbul - Nisan 2016 © Serdar Ölez
Gözlem bildir
İtmenekşesi
Violaceae /
Viola /
Viola canina İtmenekşesi (
Viola canina) Menekşegiller (
Violaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Doğu Karadeniz, Erzurum-Kars alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak
Viola canina L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında
Sp. Pl. : 935 adlı yayında kullanılmıştır.
Viola etimolojisi
Viola cins adı, Latince menekşe anlamına gelen klasik
viola kelimesinden gelir; bu kelimenin kökeninin de Antik Yunanca tatlı kokulu menekşe anlamına gelen
ion sözcüğüne dayandığı kabul edilir; antik çağlardan beri bu cinse ait bitkilerin zarif çiçeklerine ve (özellikle bazı türlerinin) belirgin hoş kokusuna yönelik tarihsel ve morfolojik bir isimlendirmedir.
canina etimolojisi
Canina epiteti, Latince köpek anlamına gelen
canis kelimesinden türetilen ve köpeğe ait, köpek gibi anlamına gelen caninus kelimesinin dişil formudur; antik çağlarda (Yaşlı Plinius´un kayıtlarında da geçtiği üzere) bu bitkinin köklerinin kuduz köpek ısırıklarını tedavi etmek için şifa niyetine kullanıldığına dair inanca veya gösterişli kültür güllerine kıyasla "yabani, sıradan" olarak görülmesine ya da dikenlerinin köpek dişlerine benzetilmesine yönelik tarihsel, tıbbi ve morfolojik bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir.
L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.