floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Çiftehan / Ulukışla / Niğde - Mart 2022 © Serdar Ölez
Veronica persicaVeronica persicaVeronica persicaVeronica persicaVeronica persicaVeronica persicaphotos
Gözlem bildir
Cırcamuk
Plantaginaceae / Veronica / Veronica persica
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Cırcamuk (Veronica persica) Sinirotugiller (Plantaginaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Erzurum-Kars, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Deniz seviyesi ile 700 m yükseklikler arasında; tarım alanları, toprak yığınları, yol kenarları ve nadas alanlarında gelişirler.


Bilimsel olarak Veronica persica Poir. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında J.B.A.M.de Lamarck, Encycl. 8: 542 adlı yayında kullanılmıştır.

Veronica etimolojisi

Veronica cins adı 1500´lerin sonunda Carl Linnaeus tarafından, bu gruptaki bitkiler için birçok Avrupa dilinde veronica adının var olan yaygın kullanımına dayanılarak seçilmiştir. İsim muhtemelen Azize Veronica´ya atfedilmektedir. Azize Veronica, çarmıha götürülürken keten mendili ile İsa´nın yüzündeki teri silmiştir; bazı kaynaklar Veronica cinsinin bazı türlerinde gözlenen desenlere bu mendilin dokusunun benzemesinden dolayı bu adı aldığını belirtmektedir.

persica etimolojisi

Persica tür epiteti Pers bölgesinin (günümüz İran coğrafyasının) Latince adı olan Persia kelimesinden türetilmiştir; türün tip örneğinin toplandığı veya yoğun olarak yayılış gösterdiği İran/Pers coğrafyasını bir referans olarak tanımlar; "Pers ülkesine ait", "İran´dan" anlamına gelir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Poir. kısaltması bilim insanı Jean Louis Marie Poiret (1755-1834) için kullanılmıştır; Poiret (1755-1834) Fransız rahip, doğa bilimci ve botanikçidir; özellikle Kuzey Afrika (Cezayir) florası üzerine gerçekleştirdiği öncü niteliğindeki keşif gezileriyle tanınır. Jean-Baptiste Lamarckın Encyclopédie Méthodologique, Botanique adlı devasa ansiklopedik eserinin devamını yazarak tamamlamış, dünyanın çeşitli bölgelerinden toplanmış sayısız bitki materyalini detaylıca betimleyerek literatüre yüzlerce yeni takson kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Toprak yüzeyinde sürünücü/yayılıcı olarak gelişen, tek yıllık, otsu bir türdür. Gövdeler 10-60 cm uzunluğa ulaşabilir, yüzeyler havlıdır, toprak yüzeyine temas eden boğumlar ve boğum aralarından tekrar köklenebilir. Yapraklar yumurtamsı formdadır; alt yaprakların genişliği sıklıkla uzunluğundan fazla ve 5-25 x 3-18 mm boyutlardadır; üst yapraklar daha küçük ve dardır; taban yuvarlağımsı veya kısa yaprak sapına doğru kamamsıdır; küt uçludur; kenarlar sığ küt dişlidir. Çiçeklenme yıl boyu sürebilir. Salkım terminal çiçek kurulları oluşturur; salkımlar seyrek, birkaç veya çok sayıda çiçekli olabilir; çiçekler yaprak koltuğundan çıkan yapraksı brakteler üzerinde tekil gözükür; çiçek sapı narindir ve 15-20 mm uzunluktadır. Çanak dilimler yumurtamsı-mızraksı formda ve 6-7 mm uzunluktadır, taban yakınında üst üste gelebilir. Taç derin mavi renkte ve 9-15 mm in çaptadır, kısa zamanda düşer. Boyuncuk 2–3 mm uzunluktadır. Kapsül meyve ters yüreksi uçludur ve 4-5 x 7-10 mm boyutlardadır, loblar geniştir ve 120° ile yayılır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Veronica persicaKındam /  Kırşehir
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Veronica persicaBayat / Afyonkarahisar
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Veronica persicaKüçükkuyu / Ayvacık / Çanakkale
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Veronica persicaAnkara / Sincan
Nisan 2026 ©Rana Anadolu
Veronica persicaHeyiketeği / Darende / Malatya
Mart 2024 ©Serdar Ölez
Veronica persicaMebusevleri / Çankaya / Ankara
Mart 2024 ©Serdar Ölez
Veronica persicaÇankaya / Ankara
Şubat 2024 ©Mustafa Gökmen
Veronica persicaYuva / Seben / Bolu
Mayıs 2023 ©Serdar Ölez
Veronica persicaÇiftehan / Ulukışla / Niğde
Mart 2022 ©Serdar Ölez
Veronica persicaAkçakoca / Düzce
/2006 ©Aslı Doğru Koca v.d.
Veronica persicaKüre / Kastamonu
T6037/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Veronica persicaAnkara
Ek1/1808/2015 ©İsmail Eker vd.
Veronica persicaBalya / Balıkesir
ISTO 36193/2012 ©Hatice Yılmaz
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Veronica türleri: V.acinifolia, V.allahuekberensis, V.anagallis-aquatica, V.anagalloides, V.antalyensis, V.arguteserrata, V.armena, V.arvensis, V.balansae, V.baranetzkii, V.beccabunga, V.biloba, V.bombycina, V.bozakmanii, V.caespitosa, V.campylopoda, V.ceratocarpa, V.cetikiana, V.chamaedrys, V.cinerea, V.crinita, V.cuneifolia, V.cymbalaria, V.davisii, V.debilis, V.dichrus, V.dillenii, V.donii, V.elmaliensis, V.erciyasdagi, V.filiformis, V.fridericae, V.fuhsii, V.gentianoides, V.grisebachii, V.hederifolia, V.hispidula, V.intercedens, V.jacquinii, V.kopgecidiensis, V.kotschyana, V.leiocarpa, V.liwanensis, V.lycica, V.macrostachya, V.magna, V.microcarpa, V.montana, V.montbretii, V.multifida, V.officinalis, V.oltensis, V.opaca, V.orientalis, V.oxycarpa, V.panormitana, V.pectinata, V.peduncularis, V.peregrina, V.persica, V.polifolia, V.polita, V.polium, V.poljensis, V.pontica, V.praecox, V.quezelii, V.reuterana, V.rubrifolia, V.samuelssonii, V.scutellata, V.serpyllifolia, V.stamatiadae, V.sumilensis, V.surculosa, V.syriaca, V.tauricola, V.telephiifolia, V.thymoides, V.triloba, V.triphyllos, V.turrilliana, V.vanensis, V.verna, V.x, V.yildirimlii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Veronica türleri: V.speciosa
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Scrophulariaceae, S.A. Ghazanfar, F.N. Hepper & D. Philcox. Flora of Tropical East Africa. 2008
  2. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2022)
  3. Speedy Speedwell (Veronica persica and v. hederifolia). (2022). Urban Botany. Dış bağlantı
  4. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  5. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  6. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  7. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)