floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Benlişalba
Lamiaceae / Salvia / Salvia pisidica
mapmapmap
Benlişalba (Salvia pisidica) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de İç Batı Anadolu, Antalya alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Salvia pisidica Boiss. & Heldr. ex Benth. şeklinde tanımlanır.

Salvia etimolojisi

Salvia cins adı, Latince iyileştirmek, kurtarmak, şifa vermek veya korumak anlamına gelen salvare (veya sağlıklı/iyi olmak anlamındaki salvus) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlardan beri "adaçayı" türlerinin halk tıbbında antiseptik, spazm çözücü ve genel şifa verici özellikleri nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmasına atıfta bulunan, bitkinin sağlığa faydalı doğasını yansıtan tıbbi ve etnobotanik bir isimlendirmedir.

pisidica etimolojisi

Pisidica tür epiteti Anadolu´nun güneyinde (Göller Bölgesi civarında) yer alan antik Pisidia bölgesinin adından türetilmiştir; bitkinin tip örneğinin toplandığı veya yoğun olarak yayılış gösterdiği bu coğrafi bölgeyi bir referans olarak tanımlar; "Pisidya´ya ait", "Pisidya´dan" anlamına gelir. ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır. Heldr. kısaltması bilim insanı Theodor von Heldreich (1822-1902) için kullanılmıştır; Heldreich Yazar Notu (Deskriptör) Theodor von Heldreich (1822–1902): Alman botanikçi ve bitki toplayıcısıdır. Özellikle Yunanistan, Balkanlar ve Anadolu florası üzerine yaptığı kapsamlı saha çalışmalarıyla tanınır. 19. yüzyılda Doğu Akdeniz havzasından topladığı zengin bitki koleksiyonları, bölge biyoçeşitliliğinin aydınlatılmasında kritik bir rol oynamıştır. İsviçreli botanikçi Pierre Edmond Boissier ile yakın işbirliği içinde çalışmış ve Anadolu florası için de temel bir referans olan Flora Orientalis adlı esere büyük katkı sağlamıştır. Verbascum cilicium türünü (muhtemelen Kilikya bölgesinden toplanan örnekler üzerinden) Boissier ile birlikte inceleyip ilk olarak betimleyen araştırmacılardandır. Benth. kısaltması bilim insanı George Bentham (1800-1884) için kullanılmıştır; Bentham Anadolu, Orta Doğu ve Kafkasyanın sarp coğrafyalarına olağanüstü zorluklar altında keşif gezileri düzenleyen, arazide karşılaştıkları ağır şartlar ve hastalıklar nedeniyle genç yaşta hayatını kaybeden Fransız kâşif ve botanikçidir; yürüttüğü tarihi saha çalışmalarıyla floristik açıdan son derece zengin koleksiyonları Avrupaya ulaştırmış, Doğu Akdeniz ve Asya bitki sistematiğinin aydınlatılması için vazgeçilmez materyalleri sağlamış fedakâr bilim insanıdır.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Salvia türleri: S.absconditiflora, S.adenocaulon, S.adenophylla, S.aethiopis, S.albimaculata, S.amplexicaulis, S.anatolica, S.aramiensis, S.argentea, S.aristata, S.atropatana, S.aucheri, S.aytachii, S.ballsiana, S.blepharochlaena, S.brachyantha, S.bracteata, S.cadmica, S.caespitosa, S.candidissima, S.cassia, S.cedronella, S.ceratophylla, S.cerino-pruinosa, S.chionantha, S.chrysophylla, S.cilicica, S.cyanescens, S.dichroantha, S.divaricata, S.dorystaechas, S.ekimiana, S.eriophora, S.ertekinii, S.euphratica, S.forskahlei, S.freyniana, S.frigida, S.fruticosa, S.glutinosa, S.halophila, S.haussknechtii, S.hedgeana, S.heldreichiana, S.huberi, S.hydrangea, S.hypargeia, S.indica, S.kronenburgii, S.kurdica, S.limbata, S.longipedicellata, S.macrochlamys, S.macrosiphon, S.marashica, S.microstegia, S.modesta, S.montbretii, S.multicaulis, S.napifolia, S.nemorosa, S.nutans, S.nydeggeri, S.odontochalmys, S.officinalis, S.pachystachys, S.palaestina, S.pilifera, S.pinnata, S.pisidica, S.poculata, S.pomifera, S.potentillifolia, S.pseudeuphratica, S.quezelii, S.recognita, S.reeseana, S.rosifolia, S.rosmarinus, S.russellii, S.sclarea, S.sericeotomentosa, S.siirtica, S.smyrnaea, S.spinosa, S.staminea, S.suffruticosa, S.syriaca, S.tchihatcheffii, S.tigrina, S.tobeyi, S.tomentosa, S.trichoclada, S.verbenaca, S.vermifolia, S.verticillata, S.virgata, S.viridis, S.viscosa, S.wiedemannii, S.xanthocheila, S.yosgadensis
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Salvia türleri: S.microphylla, S.splendens
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)