Gökçeağaç / Uğurludağ / Çorum - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen
Gözlem bildir
Dadırak
Lamiaceae /
Salvia /
Salvia verticillata Dadırak (
Salvia verticillata) Ballıbabagiller (
Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Türkçe literatürde genellikle Dadırak olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde halkavi yapraklı adaçayı olarak bilinir. Bilimsel olarak
Salvia verticillata L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında
Sp. Pl. : 26 adlı yayında kullanılmıştır.
Salvia etimolojisi
Salvia cins adı, Latince iyileştirmek, kurtarmak, şifa vermek veya korumak anlamına gelen
salvare (veya sağlıklı/iyi olmak anlamındaki
salvus) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlardan beri "adaçayı" türlerinin halk tıbbında antiseptik, spazm çözücü ve genel şifa verici özellikleri nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmasına atıfta bulunan, bitkinin sağlığa faydalı doğasını yansıtan tıbbi ve etnobotanik bir isimlendirmedir.
verticillata etimolojisi
Verticillata Latincede 'halkalı, halka oluşturan' anlamına gelen
verticill?tus, kelimesinin dişil tekil den halidir; sıklıkla türün halka dizilişli yapraklar veya çiçek kurulları oluşturduğuna işaret eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir.
L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.